TMK 1028. Madde
(1) 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi yürürlükten kaldırılmıştır.
TMK 1028. Madde Gerekçesi
Madde 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsini yürürlükten kaldırmaktadır.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 1028 inci maddesi, 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi’ni yürürlükten kaldıran ilga hükmüdür. Bir kanunun yürürlükten kaldırılması, o kanunun bağlayıcılığının son bulması ve hukuk düzeninden çıkarılması anlamına gelir. Türk hukukunda bir kanun ya açık biçimde sonraki bir kanunla ilga edilir ya da aynı konuyu düzenleyen yeni hükümler nedeniyle zımnen yürürlükten kalkar. TMK Madde 1028, açık ilga yöntemini kullanarak Cumhuriyet’in ilk medeni kanununu yürürlükten kaldırmış ve böylece 4721 sayılı yeni Kanunun medeni hukuk alanındaki tek geçerli düzenleme olduğunu açıkça ortaya koymuştur.
Hükmün işlevi, eski ve yeni kanun arasındaki ilişkiyi kesin biçimde belirlemektir. Açık ilga sayesinde, 743 sayılı Kanunun hangi hükümlerinin yürürlükte kaldığı yönünde bir tereddüt doğmaz; kanunun tamamı bütünüyle ortadan kalkar. Ancak ilganın doğurduğu zaman bakımından uygulama sorunları, yani eski kanun döneminde başlamış olayların akıbeti, 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun ile çözümlenir. Bu nedenle 1028 inci madde tek başına değil, intikal hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Uygulayıcı, bir hukuki olayın eski kanun döneminde mi yoksa yeni kanun döneminde mi gerçekleştiğini saptayarak ilganın o olaya etkisini belirler.
İlga hükmünün doğrudan bir yaptırımı yoktur; ancak sonucu son derece köklüdür: 1 Ocak 2002 itibarıyla 743 sayılı Kanuna dayanılarak yeni bir hak kurulamaz veya işlem yapılamaz. Buna karşılık eski kanun döneminde kazanılmış haklar, kazanılmış hak ilkesi gereği korunmaya devam eder. Örneğin eski kanun yürürlükteyken tamamlanmış bir mal rejimi tasfiyesi eski hükümlere göre değerlendirilirken, yeni dönemdeki evliliklerde edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Yargıtay içtihatlarında ilga edilen kanunun geçmişe etkili biçimde uygulanamayacağı, ancak intikal kurallarının saklı tutulduğu istikrarla vurgulanır. TMK Madde 1028 bu yönüyle, iki medeni hukuk düzeni arasındaki devir teslimi hukuken kesinleştiren temel ilga hükmüdür.