TTK 720. Madde
(1) Protestoyu düzenleyen noter poliçenin bir suretini protesto belgesi ile birlikte saklamakla yükümlüdür.
TTK 720. Madde Gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 632 nci maddesini karşılayan bu hükmün kaynağı İvs. BK m. 1040’dır. Çünkü bu hüküm de CBA’nın ulusal düzenlemeye bıraktığı bir konu ile ilgilidir.
Açıklama
Protesto işleminin sonradan ispat edilebilmesi ve belgenin güvenli biçimde muhafazası, kambiyo hukukunda önem taşıyan bir gerekliliktir. TTK Madde 720, protestoyu düzenleyen noterin saklama yükümlülüğünü düzenleyerek bu güvenceyi sağlar. Hüküm, kaynağını 6762 sayılı Kanunun 632 nci maddesi ile İsviçre Borçlar Kanunu m. 1040 hükmünden alır; zira bu konu da Cenevre Birliği Anlaşmasının ulusal düzenlemeye bıraktığı alanlardan biridir. Protestonun noterlikçe düzenlenmesini öngören TTK m. 715 ve içeriğine ilişkin TTK m. 716 hükümleriyle birlikte okunması gereken tamamlayıcı bir düzenlemedir. Saklama yükümlülüğü, protesto belgesinin delil değerinin zaman içinde de korunmasına hizmet eder.
Düzenlemenin işleyişi sade fakat işlevseldir: protestoyu düzenleyen noter, poliçenin bir suretini protesto belgesi ile birlikte saklamakla yükümlüdür. Bu sayede protesto belgesinin aslı kaybolsa ya da taraflar arasında belgenin içeriği konusunda uyuşmazlık çıksa dahi, noterde tutulan suret ve protesto kaydı üzerinden olgunun tespiti mümkün olur. Noterin yükümlülüğü, hem protesto belgesini hem de poliçe suretini düzenli biçimde arşivlemek ve gerektiğinde ilgililerin erişimine sunmaktır. Bu yükümlülük, protestonun delil değerini zaman içinde de korumaya hizmet eder ve senet ilişkisinin taraflarına ileride başvurabilecekleri güvenilir bir kayıt sağlar. Böylece protesto belgesinin tek bir nüshaya bağlı kalması riski ortadan kalkar ve resmî arşiv, ihtilaf hâlinde başvurulabilecek bağımsız bir kaynak işlevi görür.
TTK Madde 720 ile getirilen saklama yükümlülüğü, protestonun ispat fonksiyonunun sürekliliğini güvence altına alır; çünkü hamilin müracaat hakkını kullandığı davalarda protestonun varlığı ve içeriği çoğu kez noter kaydına dayanılarak kanıtlanır. Noterin suret saklama görevini yerine getirmemesi, ileride doğacak uyuşmazlıklarda ispat güçlüğüne ve sorumluluğa yol açabilir. Örneğin hamil ile ciranta arasında protestonun usulüne uygun çekilip çekilmediği tartışmalı hâle geldiğinde, noterde saklanan poliçe sureti ve protesto belgesi belirleyici delil oluşturur. Bu yönüyle hüküm, hem hamilin başvuru haklarını hem de borçluların hukuki güvenliğini koruyan kurumsal bir kayıt düzeni öngörür. Saklanan belgeler, kambiyo ilişkisindeki ödememe veya kabulden kaçınma olgusunun yıllar sonra dahi kanıtlanabilmesini mümkün kılar.