TTK 762. Madde

(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.

Açıklama

İptal sürecinde senedi elinde tutabilecek kişilere ulaşmanın etkinliği, ilanın hangi araçla ve kaç kez yapılacağına bağlıdır. TTK Madde 762, poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın yayımlanacağı vasıtayı ve tekrar sayısını belirleyerek bir önceki maddede öngörülen davet ve ihtar mekanizmasını işler hâle getirir. İlanın yeterli yaygınlıkta yapılması, hem senedi devralmış olabilecek iyiniyetli kişilerin haberdar olmasını hem de iptal kararının sağlam bir usule dayanmasını sağlar. Hüküm, 35 inci maddede belirtilen ilan rejimine atıf yaparak ticaret hukukundaki genel ilan düzeniyle bağ kurar ve 6762 sayılı eski Kanunun 674 üncü maddesinden dili güncelleştirilerek alınmıştır.

Maddeye göre poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete aracılığıyla üç defa yapılır. Tekrar sayısının üç olarak belirlenmesi, tek bir ilanla yetinilmesi hâlinde senedi elinde tutan kişinin durumdan haberdar olamama ihtimalini azaltır ve davetin etkinliğini artırır. İkinci fıkra ise mahkemeye bir takdir alanı tanır: özellik gösteren olaylarda mahkeme, uygun göreceği başka ilan önlemlerine de başvurabilir. Senedin niteliği, bedelin büyüklüğü veya tarafların bulunduğu yer gibi durumlar, mahkemenin ek ilan vasıtaları kullanmasını gerekli kılabilir. Böylece ilan rejimi, asgari bir standardı güvence altına alırken somut olayın özelliklerine göre genişletilebilen esnek bir yapı kazanır.

İlan koşullarına uyulmaması, iptal kararının usulî geçerliliğini sakatlayabilir; gazetede üç kez ilan yapılmadan verilen iptal kararı, senedi elinde tutan iyiniyetli hamilin haberdar edilme imkânını ortadan kaldırdığı için itiraza açıktır. Yargıtay uygulamasında, iptal davalarında ilanın usulüne ve sayısına uygun biçimde yapılmış olmasının resen denetlenmesi gereken bir koşul olarak değerlendirildiği görülür. Örneğin yüksek bedelli bir poliçenin iptali istendiğinde mahkemenin yalnızca gazete ilanıyla yetinmeyip, somut olayın özelliğine göre ek bildirim önlemleri alması yerinde olur. Bu nedenle TTK Madde 762, iptal sürecini yürüten mahkeme için ilanın hem asgari sayısını hem de gerektiğinde genişletilebilirliğini düzenleyen bağlayıcı bir usul kuralı niteliği taşır. İlanın eksiksiz yapılması, hem hak sahibinin iptal kararına güvenle dayanabilmesini hem de senedi elinde tutabilecek üçüncü kişilerin korunmasını birlikte gözeten bir denge kurar.