Anayasa Madde 23
(1) Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.
(2) Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak;
(3) Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek;
(4) Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.
(5) (Değişik fıkra: 7/5/2010-5982/3 md.) Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.
(6) Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz.
Danışma Meclisi Gerekçesi
Yerleşme ve seyahat hürriyeti Bu maddede kişinin yerleşme ve seyahat hürriyetleri düzenlenmiş; birinci fıkrada ilke belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında yer alan «suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek, kamu mallarını korumak» amacıyla yerleşme hürriyetinin sınırlanabileceği hususu, bu hürriyet için öngörülen ve «genel sınırlama sebeplerine «eklenecek» özel sınırlama sebepleridir.»
Keza, üçüncü fıkrada seyahat hürriyeti konusunda öngörülen «suç soruşturma ve kovuşturma sebebiyle» yahut «suç işlenmesini önlemek» amaçları da aynı niteliktedir.
Maddenin üçüncü fıkrasıyla vatandaşa yurt dışına çıkma hürriyeti tanınmakta; ve bu serbestinin hangi özel sebeplerle sınırlanabileceği gösterilmektedir.
Son fıkra ile, vatandaşın sınır dışı edilemeyeceği ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamayacağı hükme bağlanmıştır. Vatandaşın, «yurtsuz» bırakılması gibi ağır bir müeyyidenin yasaklanması bir zorunluluktur.
Millî Güvenlik Konseyi Anayasa Komisyonu Değişiklik Gerekçesi
Maddedeki yurt dışına çıkma hürriyetini sınırlayan sebepler arasına «ülkenin ekonomik durumu» eklenmek suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir. Ülkenin dış ödemeler dengesi, döviz durumu gibi hususlar «ekonomik durum» kavramı içinde değerlendirilerek ve halen ülkenin ekonomik durumu gözönüne alınarak yurt dışına çıkma hürriyetine konulan sınırlamalar ve yapılan uygulamalar da gözönünde bulundurulmak suretiyle söz konusu değişiklik yapılmıştır.
3/10/2001 Tarihli ve 4709 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişiklik