Anayasa Madde 104
(1) (Değişik: 21/1/2017-6771/8 md.)
(2) Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
(3) Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder.
(4) Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapar.
(5) Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
(6) Kanunları yayımlar.
(7) Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.
(8) Kanunların, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açar.
(9) Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
(10) Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.
(11) Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini gönderir, Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul eder.
(12) Milletlerarası andlaşmaları onaylar ve yayımlar.
(13) Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
(14) Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır.
(15) Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
(16) Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
(17) Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır.
(18) Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez. Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
(19) Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir.
(20) Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
(21) Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.
Danışma Meclisi Gerekçesi
Görev ve yetkileri Cumhurbaşkanının görev ve yetkileriyle ilgili hususları göstermektedir. Cumhurbaşkanı Devletin temsilcisidir. Dışilişkilerde devleti temsil eder. Anayasanın ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yerine getirir. Burada yapılan çok önemli bir değişiklik ölüm cezalarının yerine getirilmesinde karar vermesindedir. Evvelce kesinleşen ölüm cezaları Büyük Millet Meclisinde bir kanunla onaylanıyordu. Şimdi bu yetki, Büyük Millet Meclisinden alınmış ve doğrudan doğruya Devlet Başkanlığına bağlanmıştır.
Millî Güvenlik Konseyi Anayasa Komisyonu Değişiklik Gerekçesi
Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini gösteren ve Danışma Meclisinin kabul ettiği metnin 112 nci maddesinde yeralan hükümler; Anayasa Tasarısından çıkarılmış bulunan maddeler ve hükümler gözönünde bulundurularak yeniden düzenlenmiştir.
Bu düzenlemede «Her yıl Eylül ayının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılış konuşmasını yapmak,», «Anayasa Mahkemesinde iptal kararının yeniden incelenmesini istemek,», «Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin ertelenmesini istemek,», «Tüzükleri imzalamak ve yayımlamak,», «Ölüm cezalarının infazına karar vermek veya özel af yetkisine dayanarak ölüm cezasını müebbed ağır hapis cezasına çevirmek,», «Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürü ile üç yönetim kurulu üyesini atamak,», «.Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanını seçmek,», «Diyanet İşleri Başkanını seçmek,» şeklindeki hükümler madde metninden çıkarılmıştır. «Tüzükleri imzalamak ve yayımlamak,» hükmü tüzüklerle ilgili özel bir madde olması ve esasen tüzüklerin de kararname ile yürürlüğe konulması dikkate alınarak madde metninde «kararnameleri imzalamak» görev ve yetkisi de bulunduğundan, bu sebeplerle tüzüklere ilişkin bu hüküm ile ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerini genel olarak düzenleyen 87 nci maddeye eklenmiş bulunduğundan bu hüküm madde metninden çıkarılmıştır.
Ayrıca, Danışma Meclisi tarafından kabul edilmiş olan maddede yeralan «Gerekli gördüğü hallerde Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak» şeklindeki hüküm «Gerekli gördüğü hallerde Bakanlar Kuruluna başkanlık etmek veya Bakanlar Kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak» şeklinde dönüştürülmüş ve terim birliğini sağlamak amacıyla Danışma Meclisince kabul edilen madde metninde yeralan «Bakanlar Kurulu ile birlikte olağanüstü hal ilan etmek, olağanüstü hallerde “Bakanlar Kurulu ile birlikte kanun kuvvetinde kararname çıkarmak» şeklindeki hükümler «Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu kararıyla sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilan etmek ve kanun hükmünde kararname çıkarmak» şeklinde değiştirilmiştir.
Diğer yönden Anayasanın 131 inci maddesiyle Yükseköğretim üst kuruluşları düzenlenmiş bulunduğundan, maddeye «Yükseköğretim Kurulu üyelerini seçmek» hükmü de getirilmiştir.
Madde bu şekilde değiştirilmek ve redaksiyona tabi tutulmak suretiyle 104 üncü madde olarak düzenlenmiştir.