Bireysel Başvuru Koşulları · Anayasa Mahkemesi Başvuruları
Bireysel başvuru koşulları arasında en çok gözden kaçan, olağan yolların tüketilmiş olmasıdır. Bireysel başvuru bir üst derece mahkemesi değildir; yalnızca hak ihlalini inceler.
Kimin, hangi aşamada ve hangi süre içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabileceği.
Bireysel Başvuru Koşulları Nelerdir?
Bireysel başvuru koşulları arasında en çok gözden kaçan, olağan kanun yollarının usulüne uygun biçimde tüketilmiş olmasıdır. Bu şart sağlanmadan yapılan başvurular esasa girilmeden reddedilir.
Başvuru, ihlalden doğrudan etkilenen kişi tarafından ve nihai kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. Mücbir sebep hâlinde engelin kalkmasından itibaren on beş gün içinde mazeret belgelenebilir. Ayrıntılı bilgi için Anayasa Mahkemesi kaynak alınabilir.
Bireysel Başvuru Hakkı
Anayasa ile güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini ileri süren kişiler Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Başvuru, yalnızca ihlale yol açan işlem, eylem veya ihmalden doğrudan etkilenen kişi tarafından yapılabilir. Genel nitelikte ve soyut denetim talepleri bu yolla ileri sürülemez.
Olağan Yolların Tüketilmesi
Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir yoldur. Bu nedenle kanunda öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının usulüne uygun biçimde tüketilmiş olması aranır.
Etkili olmadığı açık olan yolların tüketilmesi beklenmez; ancak bu istisnanın dar yorumlandığı dikkate alınmalıdır.
Otuz Günlük Süre
Başvurunun, olağan kanun yollarının tüketildiği ve kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Başvuru yolu öngörülmemişse süre ihlalin öğrenildiği tarihten işlemeye başlar.
Mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı bir mazeret bulunması hâlinde, engelin kalkmasından itibaren on beş gün içinde mazeretin belgelenmesi koşuluyla başvuru yapılabilir.