Aydınlatma Metni Hazırlama · KVKK Danışmanlığı
Aydınlatma metni hazırlama, rıza alınmadan önce yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür. Açık rıza tek hukuki sebep değildir; çoğu işleme rızasız da hukuka uygundur.
Verinin hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiğinin belirlenmesi ve belgelenmesi.
Aydınlatma Metni Hazırlama Neden Rızadan Ayrıdır?
Aydınlatma metni hazırlama, açık rızadan bağımsız ve her hâlde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür. Veri elde edilirken kimlik, işleme amacı, aktarılacak taraflar ve haklar bildirilir.
Uygulamada en sık yapılan hata, rızaya dayanılması gerekmediği hâlde her işleme için rıza alınmaya çalışılmasıdır. Bu hem gereksizdir hem de rıza geri alındığında işlemeyi savunmasız bırakır. Ayrıntılı bilgi için Kişisel Verileri Koruma Kurumu kaynak alınabilir.
Açık Rıza
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onaydır. Hizmetin sunulmasının rıza şartına bağlanması, rızayı sakatlayabilir.
Rıza her zaman geri alınabilir. Bu nedenle rızaya dayanan işlemelerde geri alma hâlinde izlenecek sürecin önceden tasarlanması gerekir.
Rıza Dışındaki Hukuki Sebepler
Kanunlarda açıkça öngörülmesi, sözleşmenin kurulması veya ifası için gerekli olması, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi, bir hakkın tesisi ve meşru menfaat gibi hâllerde açık rıza aranmaksızın veri işlenebilir.
Uygulamada sık yapılan hata, rızaya dayanılabilecek olmadığı hâlde her işleme için rıza alınmaya çalışılmasıdır. Bu, hem gereksiz hem de geri alma hâlinde işlemeyi savunmasız bırakır.
Aydınlatma Yükümlülüğü
Veri sorumlusu, verinin elde edilmesi sırasında ilgili kişiyi kimliği, işleme amacı, aktarılabileceği taraflar, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile hakları konusunda bilgilendirmek zorundadır.
Aydınlatma, rızadan bağımsız ve her hâlde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür; iki metnin birbirine karıştırılmaması gerekir.