DMK Madde 171

(1) Hesaplarını, görevi devralanlara devir zorunluluğu bulunan saymanların devir süresi yedi gündür. Devir teslim süresinin aylık ödeme zamanına rastlaması halinde bu aya ait aylıkları eski görev yerinde, kadro tasarrufundan ödenir.

(2) Sayman mutemetleri için devir süresi iki gündür.

Açıklama

DMK Madde 171, kamu maliyesinde hesap sorumluluğu taşıyan sayman ve sayman mutemetlerinin görev değişiminde uyulması gereken devir sürelerini ve bu süre içindeki aylık ödemesini düzenler. Hüküm, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile getirilen muhasebe yetkilisi kavramı ve bu kavrama bağlı sorumluluk rejimiyle birlikte okunmalıdır. Saymanların elinde devlet parası, malı ve hesabı bulunduğundan, görevin bir başkasına aktarılması rastgele değil, belirli bir takvim ve tutanak düzeni içinde yürütülür. Devir işlemlerinin usulü, Muhasebat Genel Müdürlüğü düzenlemeleri ve ilgili devir teslim cetvelleriyle ayrıntılandırılır; böylece kamu kaynağının kesintisiz ve denetlenebilir biçimde el değiştirmesi sağlanır. DMK Madde 171, bu sürecin asgari süre çerçevesini çizen temel dayanaktır.

Maddeye göre hesaplarını devretmek zorunda olan saymanlar için devir süresi yedi gün, sayman mutemetleri için ise iki gündür. Devir teslim süresinin aylık ödeme zamanına denk gelmesi hâlinde, devreden saymanın o aya ait aylığı eski görev yerinde ve kadro tasarrufundan ödenir. Bu düzenleme, devir döneminde personelin maaşsız kalmasını önlerken ödemenin hangi bütçe kaleminden yapılacağını da netleştirir. Uygulamada sayman, devir süresi boyunca kasa, banka, ambar ve hesap kayıtlarını yeni görevliyle birlikte sayım ve mutabakat tutanağına bağlar; eksik veya fazlalık tespit edilirse bu husus tutanakta gösterilir ve sorumluluk buna göre belirlenir. Süre, görevin niteliğine göre devreden ve devralan arasında hesabın eksiksiz aktarılmasına yetecek biçimde öngörülmüştür.

Devir yükümlülüğüne aykırılık, kamu zararına yol açması hâlinde idari ve mali sorumluluk doğurur; tespit edilen açık veya kayıp, Sayıştay denetimi sonucunda ilgiliden tazmin yoluna gidilmesini gerektirebilir. Sayıştay’ın yerleşik kararlarında, devir tutanağı düzenlenmeden görevden ayrılan sayman, devir tarihine kadarki hesaplardan sorumlu tutulmaktadır. Somut bir örnekle, atama nedeniyle ayrılan bir saymanın yedi günlük süre içinde devir yapmaması ve bu sırada kasada açık çıkması durumunda, DMK Madde 171 ile birlikte Sayıştay mevzuatı uyarınca açığın sorumluluğu devreden saymana yüklenir. Bu nedenle devir takviminin tutanakla belgelenmesi, hem idare hem personel açısından koruyucu işlev görür ve olası bir zimmet ya da kayıp iddiasında ispat kolaylığı sağlar.