DMK Ek Madde 31
(1) Bu Kanun kapsamına giren ve görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılmış olup da beraat edenlerin;
a) Vekalet verdikleri avukata, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücret,
b) Belgelendirilmiş olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar,
(2) Kurumların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
Açıklama
DMK Ek Madde 31, görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılıp da beraat eden devlet memurlarının yargılama giderlerinin kurum bütçesinden karşılanmasını düzenler. Hüküm, kamu görevini ifa ederken karşılaşılan haksız ceza kovuşturmalarının mali yükünü memurun üzerinden alarak hizmetin güvenle yürütülmesini amaçlar. Düzenleme, Anayasa’nın kamu görevlilerinin hukuki güvencesine ilişkin ilkeleriyle ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesiyle birlikte değerlendirilir; çünkü ödenecek vekâlet ücretinin tavanı bu tarifeyle belirlenir. Böylece görevin gereği gibi yapılması ile aklanan memurun korunması arasında bir bağ kurulur.
DMK Ek Madde 31’in işleyişi, beraat kararının kesinleşmesine ve giderlerin nesnel biçimde ortaya konmasına dayanır. Karşılanacak masraflar iki kalemle sınırlandırılmıştır: ilki, memurun vekâlet verdiği avukata Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödediği ücret; ikincisi, belgelendirilmiş olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptığı masraflardır. Belgelendirme şartı, ödemenin gerçek ve ispatlanabilir harcamalarla sınırlı tutulmasını sağlayan temel koşuldur. Bu giderler, kurumların bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır; dolayısıyla idare, beraat eden personelin talebini bütçe imkânlarına bağlı bir lütuf olarak değil, hukuki yükümlülük gereği yerine getirmek zorundadır.
Bu düzenlemenin sonucu, görevi nedeniyle yargılanıp aklanan memurun savunma giderlerini şahsen üstlenmek zorunda kalmamasıdır; aksi hâlde kamu görevi caydırıcı bir mali riske dönüşürdü. DMK Ek Madde 31 kapsamında yapılan ödeme talebinin idarece reddi, idari yargıda dava konusu edilebilir. Danıştay’ın görev nedeniyle açılan davalarda beraat eden memurların gider taleplerine ilişkin içtihadı, belgelenmiş ve tarife sınırları içinde kalan masrafların ödenmesinin idarenin bağlı yetkisi olduğu yönündedir. Örneğin görevi sırasındaki bir işlem nedeniyle yargılanıp beraat eden bir memur, avukatına ödediği tarife ücretini ve belgelediği mahkeme harçlarını sunarak kurumundan tahsil edebilir; idarenin gerekçesiz reddi yargı denetiminde iptal edilir. Ödemenin doğması için davanın memurun görevi sebebiyle açılmış olması ve beraatle sonuçlanması gerekir; görevle ilgisi bulunmayan kişisel bir suçlamadan beraat, bu madde kapsamında gider talebi doğurmaz. Vekâlet ücreti yönünden ise üst sınır Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi olduğundan, memurun avukatına tarifenin üzerinde ödediği tutarın aşan kısmı kurumca karşılanmaz; bu sınır, kamu kaynağının öngörülebilir ve ölçülü kullanımını güvence altına alır.