DMK Geçici Madde 44
(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata göre 4 üncü maddenin mülga (C) fıkrası kapsamında istihdam hakkı bulunan personel, anılan maddenin (B) fıkrası ile tanınan istihdam hakkından yararlanabilir.
Açıklama
DMK Geçici Madde 44, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde istihdam türlerine ilişkin yapılan değişiklik sonrasında oluşan geçiş durumunu düzenleyen bir intibak hükmüdür. Madde, anılan değişiklikten önceki mevzuata göre 4 üncü maddenin mülga (C) fıkrası kapsamında istihdam hakkı bulunan personelin, yeni düzenlemeyle getirilen (B) fıkrasındaki istihdam hakkından yararlanabilmesini sağlar. Geçici maddeler, yeni bir kuralın yürürlüğe girmesiyle önceki statüde kazanılmış hakların korunması ve mağduriyet yaşanmaması için öngörülür. Bu hüküm de 657 sayılı Kanun’un istihdam türlerini, yani memur, sözleşmeli personel ve işçiyi belirleyen 4 üncü maddesiyle doğrudan bağlantılıdır ve geçiş dönemine ilişkin köprü işlevi görür.
DMK Geçici Madde 44’ün işleyişi, mülga (C) fıkrası kapsamındaki geçici personelin yeni (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli personel statüsüne aktarılmasını mümkün kılar. Uygulamada bu, eski statüde çalışan personelin kazanılmış haklarının yeni hukuki çerçevede tanınması anlamına gelir. İlgili personel, eski (C) fıkrası kapsamında istihdam hakkına sahip olduğunu belgelediği ölçüde, kurum tarafından (B) fıkrasının tanıdığı haklardan yararlandırılır. Bu intibak işlemi, personelin hizmet sürelerinin, özlük haklarının ve statüsünün yeni düzenlemeye uyarlanmasını gerektirir. Geçiş hükmünün amacı, mevzuat değişikliğinin yarattığı belirsizliği gidermek ve eski statüdeki çalışanların hukuki güvenliğini korumaktır; böylece hak sahibi personel istihdam dışında bırakılmaz.
Geçiş hükmünün uygulanmaması veya hatalı uygulanması, ilgili personelin idari yargıya başvurarak hakkının tesisini istemesine yol açabilir. Danıştay’ın yerleşik içtihatlarında, kazanılmış hakların ve hukuki güvenlik ilkesinin geçiş hükümlerinin yorumunda esas alındığı, lehe olan düzenlemeden yararlandırma yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir. DMK Geçici Madde 44 kapsamında somut bir örnek olarak, eski (C) fıkrası kapsamında istihdam hakkına sahip olduğu hâlde (B) fıkrası haklarından yararlandırılmayan bir personelin, intibak işleminin yapılması istemiyle başvurması ve reddi hâlinde iptal davası açması mümkündür. Bu nedenle kurumların geçiş dönemi intibaklarını eksiksiz yürütmesi, hem hukuki istikrar hem de personel mağduriyetinin önlenmesi bakımından önemlidir. Personelin eski (C) fıkrası kapsamındaki hizmet süreleri yeni statüde dikkate alınmalı, intibak işlemi geriye dönük hak kaybına yol açmayacak biçimde kurgulanmalıdır. İdarenin gerekli intibakı kendiliğinden yapmaması hâlinde ilgili, kuruma yazılı başvuru yaparak işlemin tesisini istemeli; reddi durumunda idari yargı yoluna başvurabilmelidir.