DMK Geçici Madde 57
(1) 1/3/1975 tarihinde görevde bulunan Emniyet Müfettişi, Emniyet
(2) Müfettiş Muavini, sivil başmemur (dedektif), sivil memur (Dedektif), mali polis mütehassısı, mali polis eksperi, polis enstitüsü ve polis okulları dahiliye müdürlerinin intibakları emniyet hizmetleri sınıfına yapılır.
(3) Bu kadrolar boşaldıkça yeniden atanma yapılmayarak kaldırılır.
(4) Bu kadrolarda çalışanlar için tahsil durumlarına göre 36 ncı maddenin (A) bendinin 8 (a) ve (b) fıkralarındaki başlangıç dereceleri nazara alınır.
Açıklama
DMK Geçici Madde 57, belirli bir tarihte görevde bulunan emniyet personelinin hizmet sınıfı intibakını düzenleyen tarihsel nitelikli bir geçiş hükmüdür. Madde, 1/3/1975 tarihinde görevde olan Emniyet Müfettişi, Emniyet Müfettiş Muavini, sivil başmemur (dedektif), sivil memur (dedektif), mali polis mütehassısı ve eksperi ile polis enstitüsü ve polis okulları dahiliye müdürlerinin intibaklarının emniyet hizmetleri sınıfına yapılmasını öngörür. Düzenleme, 657 sayılı Kanun’un hizmet sınıflarını belirleyen 36 ncı maddesiyle doğrudan bağlantılıdır ve o dönemde çeşitli unvanlarla görev yapan emniyet personelinin tek bir hizmet sınıfı altında toplanmasını amaçlar. Hüküm, kadro intibakına ilişkin geçmiş bir tablonun hukuki çerçevesini oluşturur.
DMK Geçici Madde 57’nin işleyişinde üç temel kural öne çıkar. Birincisi, sayılan kadrolardaki personelin intibakı emniyet hizmetleri sınıfına yapılır; böylece farklı unvanlardaki personel ortak bir statüye kavuşturulur. İkincisi, bu kadrolar boşaldıkça yeniden atama yapılmaz ve kaldırılır; bu yöntemle eski unvanlar zaman içinde tasfiye edilir. Üçüncüsü, bu kadrolarda çalışanların derece intibakında, tahsil durumlarına göre 36 ncı maddenin (A) bendinin (a) ve (b) fıkralarındaki başlangıç dereceleri esas alınır. Bu mekanizma, personelin öğrenim durumuna uygun derece ve kademeden hizmet sınıfına geçirilmesini sağlar ve özlük haklarının yeni sınıf içinde tutarlı biçimde belirlenmesini güvence altına alır.
İntibak işleminin hatalı yapılması, ilgili personelin derece, kademe ve özlük haklarında kayba yol açabileceğinden idari yargıda dava konusu edilebilir. Danıştay’ın yerleşik içtihatlarında, intibak işlemlerinde personelin tahsil durumu ve kazanılmış hakları gözetilerek değerlendirme yapıldığı, lehe sonuç doğuran başlangıç derecelerinin uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. DMK Geçici Madde 57 kapsamında somut bir örnek olarak, 1975 tarihinde sivil memur (dedektif) olarak görev yapan bir personelin emniyet hizmetleri sınıfına intibakının, 36 ncı maddenin (A) bendindeki başlangıç derecelerine uygun yapılmaması hâlinde, doğru derecenin tesisi istemiyle dava açması mümkündür. Geçiş hükmünün niteliği gereği bu kadrolar boşaldıkça kaldırıldığından, hükmün bugün için pratik önemi tarihsel intibakların denetimiyle sınırlıdır. Bununla birlikte, o dönemde yapılan intibakın yanlış başlangıç derecesine dayandırılması, sonraki yıllardaki derece ve kademe ilerlemelerini etkilediğinden, hatanın ileri tarihlerde fark edilmesi hâlinde dahi düzeltme talebi gündeme gelebilir; bu yönüyle hüküm emekli aylığı hesabında hâlâ sonuç doğurabilir.