DMK Geçici Madde 78
(1) Durumları bu Kararname ile değiştirilen veya yeniden getirilen hükümlere uyanların intibakları 657 sayılı Kanunun değişik 36 ncı maddesinin bu
(2) Kararnameyle değişik hükümleri ile 2 ve 5 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin geçici 14 üncü maddeleri hükümleri de gözönünde bulundurularak ve söz konusu geçici maddelerdeki tarihlerden geçerli olmak üzere yeniden düzenlenir. Ancak intibak ve kadro işlemlerinin tamamlanması 28/2/1974 tarihini geçemez.
Açıklama
DMK Geçici Madde 78, kararname ile değiştirilen veya yeniden getirilen hükümlere uyan memurların intibaklarının yeniden düzenlenmesini hükme bağlar. İntibak işlemleri, 657 sayılı Kanun’un değişik 36 ncı maddesinin kararnameyle değişik hükümleri ile 2 ve 5 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin geçici 14 üncü maddeleri birlikte gözetilerek yapılır. Hüküm, mevzuatta yapılan ardışık değişikliklerin memurların derece-kademe konumunda yarattığı düzensizliği gidermeyi ve farklı kararnamelerin getirdiği kuralları tek bir intibak işleminde uyumlu hâle getirmeyi amaçlar. Böylece çok katmanlı mevzuat değişikliklerinin personel üzerinde yarattığı belirsizlik tek bir düzeltmeyle giderilir.
DMK Geçici Madde 78’in uygulanması bakımından iki temel unsur öne çıkar. İlki, intibakların atıf yapılan geçici maddelerdeki tarihlerden geçerli olmak üzere düzenlenmesidir; bu, memurun mali ve özlük haklarının geçmişe etkili biçimde doğru tarihten itibaren hesaplanmasını sağlar. İkincisi, intibak ve kadro işlemlerinin tamamlanması için 28/2/1974 tarihinin kesin üst sınır olarak konulmasıdır. İdare, bu tarihe kadar tüm intibak ve kadro tahsis işlemlerini sonuçlandırmakla yükümlüdür. Böylece geçiş sürecinin belirsiz biçimde uzaması engellenmiş, memurların hukuki durumunun makul sürede netleşmesi güvence altına alınmıştır.
Bu düzenlemenin sonucu, intibakı geç yapılan veya hatalı hesaplanan memurların geriye dönük mali hak talebinde bulunabilmesidir; zira intibakın belirli tarihten geçerli olması, eksik ödenen aylık farklarının da bu tarihten itibaren doğmasını gerektirir. DMK Geçici Madde 78’e dayanan intibak işlemleri idari yargı denetimine açıktır. Danıştay’ın intibak uyuşmazlıklarındaki yerleşik içtihadı, hatalı intibakların düzeltilmesi hâlinde memura geçmişe yönelik parasal hakların ödenmesi gerektiği yönündedir. Örneğin geçici 14 üncü maddedeki tarih esas alınmadan intibakı yapılan bir memur, aradaki aylık ve gösterge farkını dava yoluyla talep edebilir ve idare bu farkı yasal faiziyle ödemekle yükümlü olur. Maddedeki 28/2/1974 tarihli üst sınır, intibakların geç tamamlanmasını mazur göstermez; aksine idarenin bu tarihe kadar işlemleri bitirme yükümlülüğünü pekiştirir. Sonradan yapılan düzeltmelerde de geçerlilik tarihi, atıf yapılan geçici 14 üncü maddedeki tarih olduğundan, memurun parasal hakkı işlemin fiilen tesis edildiği güne değil, hükümde gösterilen geçmiş tarihe göre hesaplanır; bu yönüyle hüküm, idarenin gecikmesini memur aleyhine sonuç doğurmaktan alıkoyar.