Tababet Kanunu 36. Madde
Bir mahalde sanatını icra etmek istiyen bir diş tabibi veya dişçi icrayı sanata başladığından itibaren azami bir hafta zarfında isim ve hüviyetini, diploma veya ruhsatname tarih ve numarasını ve muayenehane ittihaz ettiği yeri havi bir ihbarnameyi o mahallin en büyük sıhhiye memuruna vermeğe mecburdur. Muayenehanenin nakli halinde en az yirmi dört saat evvel nakil keyfiyetini ihbar edecektir.
Sadeleştirilmiş Hali
Bir yerde mesleğini yapmak isteyen diş hekimi veya dişçi; mesleğe başladığından itibaren en çok bir hafta içinde, isim ve kimliğini, diploma veya ruhsat tarih ve numarasını ve muayenehane olarak kullandığı yeri içeren bir bildirimi o yerin en büyük sağlık görevlisine vermek zorundadır. Muayenehanenin taşınması hâlinde en az yirmi dört saat önceden taşınma durumunu bildirecektir.
Açıklama
Tababet Kanunu’nun 36. maddesi, diş hekimi veya dişçinin bir yerde meslek icrasına başladığında yerel sağlık otoritesine bildirim yükümlülüğünü düzenleyen hükümdür. Madde, 5. maddenin hekimlere ilişkin kayıt kuralının diş hekimleri için karşılığıdır ve meslek icrasının şeffaflığını güvenceye alır.
Bildirim yükümlülüğü şu unsurlardan oluşur: (i) mesleğe başladıktan itibaren bir hafta içindeki bildirim süresi, (ii) bildirimin içeriği (isim, kimlik, diploma veya ruhsat tarih ve numarası, muayenehane adresi), (iii) yerel en büyük sağlık görevlisine teslim, (iv) muayenehane taşınması hâlinde yirmi dört saat önceden bildirim.
Madde, 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile birlikte uygulanır. Günümüzde yalnızca bildirim değil, tam ruhsat alma süreci, mekânın fiziki niteliklerine uygunluk denetimi ve cihaz envanter kaydı da aranmaktadır.
Bildirim yapılmaması 44. madde kapsamında idari para cezasına konu olmakta; ayrıca diş hekimliği odası disiplin soruşturmasına yol açabilmektedir. Bildirim dışı faaliyet, vergi, sosyal güvenlik ve KVKK yükümlülüklerini de aksatan zincirleme ihlaller doğurur.
Madde, 40. madde ile ilan sınırlamaları bakımından da bağlantılıdır. Muayenehane açılışı yapıldıktan sonra ilan etme yetkisi ancak bildirim sonrasında hukuka uygun biçimde kullanılabilmektedir.
36. madde, 6. madde (hekimlerin kapanış bildirimi) gibi, muayenehane kapatılması hâlinde ayrıca bildirim yapılmasını açıkça zorunlu kılmamaktadır; ancak pratik uygulamada diş hekimleri muayenehanelerini kapattıklarında da sağlık müdürlüğüne bildirim yaparak kayıtlarını düşürtmektedir. Bu durum, modern mevzuat tarafından tamamlayıcı biçimde düzenlenmiştir.
Danıştay içtihatları, bildirimsiz muayenehanelerin kapatılmasına ilişkin idari işlemleri hukuka uygun bulmakta; Bakanlık’ın denetim yetkisinin 36. maddeye dayandığını belirtmektedir. İl sağlık müdürlüklerinin re’sen yaptıkları denetimler, bu maddenin uygulama aracıdır.
KVKK ve bilgi güvenliği bakımından diş hekimi muayenehanesi açan kişi, hasta kayıtları için veri sorumlusu sıfatı kazanmakta; bu sıfat, bildirim ve kayıt süreciyle birlikte doğar. 72. madde uyarınca protokol defteri tutma yükümlülüğü, 36. maddenin bildirim yükümlülüğünü tamamlar.
Diş turizmi kapsamında yabancı hastalara hizmet veren kliniklerin bildirim yükümlülüğü, Sağlık Turizmi Yetki Belgesi ile birleştirilmiş durumdadır. 36. madde, bu uluslararası sağlık hizmeti alanında da temel hukuki çerçeveyi sunmaktadır.
Yargıtay, bildirim dışı faaliyetleri ticari sır veya mesleki gizlilik gerekçesiyle savunmaya kabul etmemiş; kamusal bir meslek icrasının devletin bilgisi dahilinde olması gerektiğini vurgulamıştır.
1928’de diş hekimlerinin coğrafi dağılımının izlenmesi ve kayıt dışı faaliyetin önlenmesi amacıyla konulan 36. madde, günümüzde diş hekimliği sektörünün idari denetiminin, mali şeffaflığının ve hasta güvenliğinin birlikte korunmasının temel hükmü olmayı sürdürmektedir. Elektronik kayıt ve entegre sistem dönüşümü, maddenin mantığını güçlendirmiş; modern teknoloji ile etkili bir uygulama kazandırmıştır.