TMK 1006. Madde
(1) Tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tâbidir.
TMK 1006. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 916 ncımaddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak maddeye “Tapu İdareleri” şeklinde konu başlığıeklenmiş, kenar başlığı “Kuruluş” olarak kaleme alınmıştır.
Açıklama
TMK Madde 1006, tapu idarelerinin kuruluşunu, işleyişini ve hizmetlerinin yürütülmesini özel kanun hükümlerine bırakan bir yollama (atıf) normudur. Madde, tapu teşkilatının ayrıntılı örgütlenmesini Medeni Kanun içinde düzenlemek yerine, bu alanı kendi özel mevzuatına havale ederek esnek ve kurumsal bir yapı kurar. Buradaki başlıca referans, 2644 sayılı Tapu Kanunu ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kuruluş ve görevlerine ilişkin teşkilat kanunu (6083 sayılı Kanun) ve bunlara dayanılarak çıkarılan Tapu Sicili Tüzüğü ile yönetmeliklerdir. Hüküm, tapu sicilinin maddi hukuk kurallarını düzenleyen TMK m.997 ve devamı maddelerle, idari-teknik düzeni belirleyen özel mevzuat arasında bir köprü işlevi görür.
Uygulamada bu madde, tapu müdürlüklerinin kurulması, personelin görev ve yetkileri, sicil işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesi (TAKBİS) ve hizmet standartlarının belirlenmesi gibi konularda doğrudan Medeni Kanun’a değil, ilgili özel düzenlemelere başvurulmasını gerektirir. Böylece tescil, terkin, şerh ve düzeltme gibi işlemlerin hangi makam tarafından, hangi usulle yapılacağı özel kanun ve tüzük çerçevesinde belirlenir. Tapu memurunun işlem yapma yetkisi, harç ve döner sermaye hizmet bedellerinin tahsili, başvuru sırası ve evrak düzeni bu mevzuata tabidir. Gerekçede de belirtildiği gibi madde, içerik yönünden önceki 743 sayılı Kanun’un 916. maddesini karşılamakta olup hüküm değişikliği getirmemiş, yalnızca kenar başlık ‘Kuruluş’ olarak düzenlenmiştir.
Hükmün sonucu, tapu idarelerinin işlem ve hizmetlerinde uyulması gereken kuralların özel mevzuatta aranmasıdır; bu mevzuata aykırı bir işlem yapıldığında ilgili kişi hem idari başvuru yoluna hem de yargısal denetime gidebilir. Tapu sicilinin yanlış tutulmasından doğan zararlar bakımından ise TMK m.1007 devreye girerek Devletin sorumluluğunu doğurur; dolayısıyla TMK Madde 1006’nın çizdiği örgütsel çerçeve, sorumluluk rejimiyle bütünleşir. Somut örnek olarak, bir tapu müdürlüğünün hangi ilçedeki taşınmazlara hizmet vereceği, çalışma saatleri ve başvuru kabul usulü Tapu Sicili Tüzüğü ve ilgili yönetmeliklerle belirlenir; vatandaş bir tescil talebini bu kurallara uygun biçimde, yetkili tapu müdürlüğüne yöneltmek zorundadır. Aksi hâlde işlem geçerli biçimde tesis edilemez.