TMK 1023. Madde
(1) Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.
TMK 1023. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 931 inci maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 1023 üncü maddesi, tapu siciline güven ilkesini düzenleyen ve taşınmaz hukukunun temelini oluşturan hükümlerden biridir. Bu hüküm, tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet ya da bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin kazanımının korunacağını öngörür. İlke, sicilin gerçek hak durumunu yansıttığı varsayımına dayanır; böylece taşınmaz alıp satan kişiler, kaydın gerçeğe uygunluğunu ayrıca araştırmak zorunda kalmadan işlem güvenliğine kavuşur. TMK Madde 1023, 1024 üncü maddedeki kötüniyetli kişiler aleyhine düzenleme ve 1025 inci maddedeki düzeltme davası ile birlikte, sicilin maddi açıdan doğru kabul edilmesini sağlayan güven sisteminin kalbini oluşturur.
Hükmün işleyebilmesi için üç koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birincisi, tescile dayanan bir kazanım bulunmalıdır; yani üçüncü kişi sicildeki kayda güvenerek aynî hak edinmiş olmalıdır. İkincisi, kazanım iyiniyetli olmalıdır; üçüncü kişi tescilin yolsuzluğunu bilmemeli ve durumun gereğine göre bilmesi de gerekmemelidir. Üçüncüsü, kazanım bir hukuki işleme dayanmalıdır. Bu koşulları taşıyan kişi, gerçek hak durumu sicildekinden farklı olsa bile kazanımını korur. Burada iyiniyet, TMK’nın 3 üncü maddesindeki genel iyiniyet karinesiyle desteklenir; iyiniyetin bulunmadığını ileri süren tarafın bunu ispat etmesi gerekir. Böylece sicile güvenen dürüst kişi, gerçek malikin uğradığı kayıptan sorumlu tutulmaz.
Hükmün sonucu, gerçek hak sahibinin sicilin yolsuzluğu nedeniyle hakkını iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürememesidir; gerçek malikin başvurabileceği yol, kusurlu kişiden ya da Devletten tazminat istemektir. Örneğin sahte belgeyle adına tescil yaptıran kişiden taşınmazı satın alan iyiniyetli alıcı, gerçek malik dava açsa dahi mülkiyeti korur; gerçek malik zararını ancak kusurlulardan veya tapu sicilinin tutulmasından doğan sorumluluk kapsamında Devletten talep edebilir. Yargıtay içtihatlarında, sicile güven ilkesinin uygulanabilmesi için kazananın iyiniyetinin kazanım anında mevcut olması arandığı ve iyiniyetin yokluğunun ispatı hâlinde korumanın ortadan kalktığı istikrarla vurgulanır. TMK Madde 1023, bu yönüyle taşınmaz ticaretinin güvenle yürümesini sağlayan vazgeçilmez bir güvencedir.