TMK 1029. Madde
(1) Bu Kanun 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girer.
TMK 1029. Madde Gerekçesi
Yürürlükle ilgilidir.
Açıklama
Türk Medeni Kanunu’nun 1029 uncu maddesi, kanunun yürürlük tarihini düzenleyen hükümdür ve 4721 sayılı Kanunun 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtir. Yürürlük tarihi, bir kanunun bağlayıcı hâle geldiği, yani hukuk düzeninde hüküm ve sonuç doğurmaya başladığı andır. Anayasa’nın 89 uncu maddesi gereğince kanunlar Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer; ancak kanun koyucu, yayım ile yürürlük arasında bir süre bırakabilir. TMK Madde 1029, bu yetkiyi kullanarak kanunun yayımından sonraki belirli bir tarihi yürürlük günü olarak seçmiş; böylece köklü bir medeni hukuk reformunun uygulamaya hazırlanması için yeterli zaman tanınmıştır.
Yürürlük tarihinin belirli bir güne sabitlenmesinin işlevi, eski 743 sayılı Kanun ile yeni 4721 sayılı Kanun arasındaki geçişin düzenli yürümesini sağlamaktır. Bu tarih, hangi olaya hangi kanunun uygulanacağını belirleyen temel ölçüttür: 1 Ocak 2002’den önce tamamlanmış hukuki olaylar kural olarak eski kanuna, sonraki olaylar ise yeni kanuna tabidir. Bu geçişin ayrıntıları, Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında 4722 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir. Uygulamada hâkim, önündeki uyuşmazlıkta olayın gerçekleştiği tarihi 1 Ocak 2002 ölçütüyle karşılaştırarak hangi metni esas alacağını belirler; bu da yürürlük maddesinin teknik ama belirleyici bir rol üstlendiğini gösterir.
Yürürlük maddesinin kendisi bir yaptırım öngörmez; fakat zaman bakımından uygulama sorunlarının çözümünde başvurulan ilk dayanaktır. Örneğin 2001 yılında açılmış bir miras davası eski kanun hükümlerine göre sonuçlandırılırken, 2002 yılında gerçekleşen bir miras olayı yeni kanuna tabi olacaktır. Yargıtay içtihatlarında, intikal hükümleri ile birlikte yürürlük tarihinin esas alınması yerleşik bir uygulamadır ve olayın gerçekleştiği an dikkate alınmadan verilen kararlar bozma sebebi sayılır. Bu nedenle TMK Madde 1029, sadece tarihsel bir bilgi olmanın ötesinde, eski ve yeni medeni hukuk düzenleri arasındaki sınırı çizen ve doğru hukukun belirlenmesine hizmet eden bir kanun tekniği hükmüdür.