TMK 559. Madde
(1) İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.
(2) Hükümsüzlük, def”i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
TMK 559. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 501 inci maddesini karşılamaktadır. Gerek yürürlükteki bu maddede gerek İsviçre MedenîKanununun bunu karşılayan 521 inci maddesinde iptal davalarıiçin belirtilen süreler zamanaşımısüresi olarak öngörülmüştür. Bu sürenin niteliği tartışmalıolmakla birlikte, bunun zamanaşımıdeğil, bir hak düşürücüsüre olduğu görüşüağırlık kazanmaktadır. İsviçre Özel Hukuku ile ilgili şerhin yazarıPaul Piotet, Schweizerisches Privatrecht, Erbrecht IV/1,sh.276-277’de buradaki sürenin Federal Mahkeme kararlarına (BGE 86 II 340; 98 II 176) da dayanarak bir hak düşürücüsüre olduğunu kabul etmektedir. Burada düzenlenen davanın yenilik doğurucu bir hakkın kullanılmasıniteliği taşıdığı, bu davanın bir eda davasıolmadığıgöz önünde tutularak madde hak düşürücüsüre olarak düzenlenmişve kaleme alınmıştır. Maddede öngörülen bir, beşve otuz yıllık süreler yerine bir, on ve yirmi yıllık süreler kabul edilmiştir. Maddenin aslıolan İsviçre MedenîKanununun 521 inci maddesinde bu süreler bir, on ve otuz yıl olarak öngörülmüştür. Bizde olağanüstüzamanaşımıile mülkiyetin kazanılmasında zamanaşımısüresi 20 yıl iken, İsviçre MedenîKanununun bunu karşılayan 662 nci maddesinde bu süre otuz yıl kabul edilmiştir. İsviçre MedenîKanununun 521 inci maddesinde otuz yıllık sürenin kabul edilişgerekçesi budur. Bu nedenle 713 üncümaddede olduğu gibi bu maddede de Kaynaktan ayrılmak suretiyle iki madde arasında paralellik sağlamak üzere otuz yıllık süre yirmi yıla indirilmiş, beşyıllık süre kaynak Kanuna paralel olarak 10 yıla çıkarılmıştır.
