TTK 1484. Madde
(1) Sigortacı, sigortalıya karşı ifa borcundan tamamen veya kısmen kurtulmuş olsa da, zarar gören bakımından ifa borcu, zorunlu sigorta miktarına kadar devam eder.
(2) Sigorta ilişkisinin sona ermesi, zarar görene karşı ancak, sigortacının sözleşmenin sona erdiğini veya ereceğini yetkili mercilere bildirmesinden bir ay sonra hüküm doğurur.
(3) Zarar, sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılandığı ölçüde sigortacının sorumluluğu sona erer.
TTK 1484. Madde Gerekçesi
Günümüzde zorunlu sorumluluk sigortalarında, giderek sigortalıdan çok zarar görenin menfaatinin korunması ön plana çıkmaya başlamıştır. Zira, zorunlu sigortalarda amaç, ihtiyari sigortalardan farklı olarak kamu menfaatinin korunmasıdır. Bu yaklaşım içinde de Tasarının birinci fıkrasında, Karayolları Trafik Kanununda Zorunlu Trafik Sigortası için öngörülen hüküm tüm zorunlu sorumluluk sigortalarını kapsayacak şekilde genelleştirilmek suretiyle Tasarıya aktarılmıştır. Zorunlu sigortalarda amaç kamu menfaatinin korunması olduğundan amaca ulaşılabilmesinde, bu tür sigortalardaki kaçaklarında önüne geçilmesi en az zorunlu sigorta ihdası kadar büyük bir önem arz eder. Bu noktada, asıl görev denetim birimlerinde olmakla birlikte, Tasarının ikinci fıkrası ile getirilen düzenlemeyle de denetimi destekleyici ve hatta kolaylaştırıcı bir mekanizma yaratılmak istenmiştir. Diğer taraftan, sorumluluk sigortaları zarar sigortası niteliğinde olduğundan ve zarar da bir kez tazmin edileceğinden, zararın bir şekilde giderilmiş olması sigortacının sorumluluğunu da o oranda sona erdirir.
Açıklama
TTK Madde 1484, zorunlu sorumluluk sigortasında zarar görenin korunmasını merkeze alan istisnai bir düzenleme getirmektedir. Maddenin normatif çerçevesi, Karayolları Trafik Kanunundaki zorunlu trafik sigortası hükümlerinden ilham alarak genelleştirilmiş olup, tüm zorunlu sorumluluk sigortalarına uygulanır. Sigortalının sigorta primini ödememesi, sözleşme fesih nedenleri veya diğer geçerli savunmalardan dolayı sigortacının sigortalıya karşı ifa borcundan kurtulması durumunda dahi, zarar gören kişi yönünden bu borç devam etmektedir. Bu yapı, Türk Borçlar Kanunu’ndaki iyiniyetin korunması ilkeleri ve kamu düzeninin gereklilikleriyle uyumludur.
Uygulamada TTK Madde 1484 kapsamında sigortacı, zarar görenin tazminat talebini zorunlu sigorta miktarına kadar karşılamakla yükümlü kalır. Örneğin, bir araç kazasında sigortalı trafik sigortası primini ödememiş ve poliçe sona ermiş olsa dahi, zarar gören kişi azami sigorta limitine kadar hasar giderilmesini talep edebilir. Ayrıca maddenin ikinci fıkrası, sigorta ilişkisinin sona ermesinin zarar görene karşı geçerli olabilmesi için sigortacının yetkili mercilere yazılı bildirimlerde bulunması ve bir aylık haber verme süresinin geçmesini şart koşar. Sosyal güvenlik kurumlarının karşıladığı zararlar ise sigortacının sorumluluğundan düşülür.
Maddenin hukuki sonuçları, zarar görenin objektif bir hak sahibi durumuna yükseltilmesidir. Yargıtay içtihadında, sigortacının sigortalıya karşı ileri sürdüğü savunmaların zarar görene karşı etkisiz kılınacağı ve ek sigorta limitlerinin de zarar görenin korunması çerçevesinde genişletileceği kabul edilmiştir. Bu düzenleme, kamu menfaatinin korunması amacıyla sigorta kaçaklarını engellemeyi hedefler ve zorunlu sigorta sisteminin etkinliğini sağlamlaştırır.