Açıklama

TTK Madde 1509, kaza sigortasının sigortalı konusunda ne tür kişilere uygulanabileceğini belirleyerek sigorta ilişkisinin temel yapısını düzenler. Bu madde, sigorta ettirenin kendi kazaları veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği kazalara karşı sigortalaştırma imkanı tanıyarak, kaza sigortasının geniş bir koruma alanı sağlamasını amaçlar. Hüküm, Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan sigorta sözleşmesinin genel ilkeleriyle uyumlu olup, sigorta ettirenin sigorta menfaatini kurması gerekliliğini temel almaktadır. 6762 sayılı eski Sigorta Kanunu’ndan devralan bu düzenleme, hayat sigortalarındaki hükümleriyle paralellik göstererek sigorta türleri arasında tutarlılık sağlar.

Uygulamada TTK Madde 1509, sigorta ettirenin kendi çalışanları, aile üyeleri veya iştirak ettiği işletmeler gibi çeşitli kişiler için kaza sigortası yaptırabileceği anlamına gelir. Örneğin, fabrika sahibi işçilerinin maruz kalabileceği iş kazalarına karşı sorumluluk sigortası yaptırabilir veya bir ebeveyn çocuğunun başına gelebilecek kazaları korumak amacıyla sigorta sözleşmesi imzalayabilir. Sigortanın geçerliliği için, sigorta ettirenin sigortalı kişide meşru bir menfaati olması gerekir; tersi durumda sözleşme geçersiz sayılabilir. Sigorta şirketi, sigorta menfaatinin varlığını ve meşruluğunu kontrol etmekle yükümlüdür.

Hukuki sonuç bakımından, sigorta menfaatinin yokluğu veya hileli niyetle yapılan sigortalar TTK’nın genel hükümlerine göre geçersiz kılınabilir. Yargıtay içtihadı, sigortalı kişiye ait menfaatin somut olarak tespit edilemediği hallerde sigorta sözleşmesinin iptali yoluna gidilmesini desteklemektedir. Sigorta ettirenin, gerçekliği olmayan tehlikelere karşı sigorta yaptırmak suretiyle çıkar sağlamaya çalışması durumunda sözleşme hükümsüz hale gelebilir ve tazminat talepleri reddedilebilir.