TTK 705. Madde

(1) Görüldükten belirli bir süre sonra ödenecek bir poliçenin vadesi, kabul şerhinde yazılı tarihe veya protesto tarihine göre belirlenir.

(2) Kabul şerhinde tarih gösterilmemiş ve protesto da çekilmemiş olursa poliçe, kabul eden hakkında, kabule ibraz için öngörülmüş bulunan sürenin son günü kabul edilmiş sayılır.

Açıklama

Görüldükten belirli bir süre sonra ödenecek poliçe, vadesi düzenlenme anında sabit olmayıp muhatabın kabulü ya da kabulden kaçınması ile somutlaşan bir kıymetli evrak türüdür. TTK Madde 705, bu poliçe tipinde vadenin başlangıç noktasını iki dayanağa bağlar: kabul şerhine yazılan tarih veya kabulden kaçınma hâlinde çekilen protestonun tarihi. Hüküm, poliçenin vade düzenini gösteren TTK m. 703 ile kabule ilişkin TTK m. 691 ve devamı maddelerle birlikte okunmalıdır. Kaynağını 6762 sayılı eski Kanunun 617 nci maddesi ile Cenevre Birliği Anlaşmasının 35 inci maddesi oluşturur; bu nedenle düzenleme uluslararası kambiyo birliğinin teamülleriyle uyumludur ve diğer üye ülke hukuklarındaki paralel hükümlerle aynı mantığı taşır.

Uygulamada hamil, poliçeyi kabul için muhataba ibraz eder ve muhatap kabul şerhine tarih yazarsa vade, bu tarihten itibaren belirtilen sürenin geçmesiyle hesaplanır. Muhatap kabul etmekle birlikte tarih koymaktan kaçınırsa hamilin menfaatini korumak için tarih tespiti protesto yoluyla yapılır; böylece sürenin başlangıcı resmen belgelenir. Bu mekanizma hamile, vadeyi sağlıklı saptama ve başvuru haklarını zamanında kullanma imkânı tanır. Tarafların yükümlülüğü, ibraz sürelerine uyarak kabul tarihini ya da kaçınmayı kayıt altına almaktır; aksi hâlde vade belirsizliği doğar ve bu belirsizlik hem hamilin tahsil sürecini hem de borçlunun ödeme planını sekteye uğratır. Bu sebeple kabul tarihinin belgelenmesi, senedin işleyişinde kritik bir adım oluşturur.

TTK Madde 705 uyarınca, kabul şerhinde tarih gösterilmemiş ve protesto da çekilmemişse, poliçe kabul eden bakımından kabule ibraz için öngörülen sürenin son gününde kabul edilmiş sayılır. Bu varsayım, hamilin ihmali nedeniyle muhatabın sürelerin belirsizliğinden zarar görmesini önler ve vadenin hesabını kesinleştirir. Örneğin görüldükten otuz gün sonra ödenecek bir poliçede kabul tarihsiz kalmış ve protesto da çekilmemişse, bir yıllık ibraz süresinin son günü esas alınarak vade buradan işletilir. Yargıtay uygulaması, vadenin doğru tespit edilmemesinin başvuru haklarının zamanaşımına uğramasına yol açabileceğini istikrarlı biçimde vurgulamaktadır; bu sebeple kabul tarihinin belgelenmesi pratikte büyük önem taşır. Tarihin yokluğunda yasal karinenin devreye girmesi, taraflar arasındaki uyuşmazlığı en aza indiren güvenli bir çözüm sunar.