TTK 779. Madde
(1) Bir bonoyu düzenleyen kişi, tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi sorumludur.
(2) Görüldüğünden belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan bonoların düzenleyene 693 üncü maddede yazılı süreler içinde ibraz olunması gerekir.
(3) Düzenleyen, bononun kendisine ibraz edildiğini bono üzerine ibraz gününü işaret etmek ve imzasını koymak suretiyle doğrular. Süre, ibraz kaydı tarihinden itibaren işlemeye başlar. Düzenleyen; bononun kendisine ibraz edildiğini, gününü işaret etmek suretiyle doğrulamaktan kaçınırsa, bu durum bir protesto ile belirlenir. Bu takdirde süre protesto gününden itibaren işlemeye başlar.
TTK 779. Madde Gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 691 inci maddesinden, dili güncelleştirilerek aynen alınmıştır.
TTK 779. Madde Açıklaması
TTK Madde 779, kıymetli evrak hukuku alanında düzenleyenin sorumluluğu konusunu düzenlemektedir. Hüküm, poliçe borçluları arasındaki hukuki ilişkiyi belirli koşullar çerçevesinde ele almakta; düzenleyenin sorumluluğu meselesine dair açık bir kural öngörmektedir. Fikra yapısı incelendiğinde, kanun koyucunun kambiyo hukuku ilkeleriyle uyum içinde hareket ettiği görülmektedir. TTK kapsamında düzenlenen bu hüküm, 6762 sayılı eski TTK’nın 691. maddesiyle örtüşmekte; dil güncellemesi yapılmış olmakla birlikte esas itibarıyla aynı koruma amacını sürdürmektedir. Poliçe ilişkilerinde borcun doğumu, devri veya ifasına ilişkin hususlarda bu madde belirleyici bir işlev üstlenmektedir. Kıymetli evrak hukukunun soyut ve bağımsız niteliği, bu maddenin yorumlanmasında temel ilke olarak benimsenmekte; senedin dolaşım gücü ve alacaklı güvenliği bu bağlamda ön plana çıkmaktadır.
Uygulamada TTK Madde 779 kapsamında öne çıkan başlıca sorun, yasal sürelere uyulmamasından kaynaklanan hak kayıplarıdır. Kambiyo senetlerinde ibraz, protesto ve başvurma sürelerine ilişkin kurallar emredici nitelikte olup taraflarca değiştirilemez. Örneğin ibraz süresini geçiren hamil, ciro edenler aleyhine başvurma hakkını yitirebilmekte; bu durum icra takiplerinin başarısızlıkla sonuçlanmasına yol açmaktadır. Uygulamada bankalar ve avukatlar, düzenleyenin sorumluluğu konusundaki takvim hesaplamalarında tatil günleri, resmi engeller ve mücbir sebepler gibi istisnai durumları da göz önünde bulundurmak zorundadır. Süre hatalarının telafisi oldukça güç olduğundan işlemlerin başlangıcından itibaren dikkatli bir takvim yönetimi şarttır.
TTK Madde 779 hükmüne aykırı davranışların hukuki sonuçları arasında senedin geçerliliğinin yitirilmesi, hamilin başvurma haklarının düşmesi ve tazminat yükümlülüğünün doğması sayılabilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bu madde kapsamındaki davalarda düzenleyenin sorumluluğu ilkesini, kıymetli evrak hukuku sistematiğinin bütünü içinde yorumlamaktadır. Özellikle icra ve iflas uyuşmazlıklarında hükmün doğru uygulanması, alacaklıların korunması açısından belirleyici olmaktadır. Alanında uzman bir hukuk danışmanından destek alınması, bu madde kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin zamanında ve doğru biçimde yerine getirilmesi için büyük önem taşımaktadır. Gerek müzakere gerekse dava aşamalarında TTK’nın sistematik okunması, hak kayıplarının önüne geçilmesini kolaylaştıracaktır.