TBK 317. Madde
Kiracı, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödemekle yükümlüdür. Bu konuda yerel âdete de bakılır.
TBK 317. Madde Gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 258 inci maddesinin ikinci fıkrasını karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 316 ncı maddesinde, kiracının temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 258 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “D. Mükellefiyet ve vergileri ve tamiri tahammül” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 258 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen “tamir kiralayana aittir.” şeklindeki hüküm, kiralayanın borçlarından biri olarak Tasarının 302 nci maddesinde düzenlendiği için, madde metnine alınmamıştır.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Açıklama
Türk Borçlar Kanunu’nun 317. maddesi, kiracının kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödeme yükümlülüğünü düzenleyen kısa bir hükümdür.
Madde, kiracı, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödemekle yükümlüdür. Bu konuda yerel âdete de bakılır şeklinde düzenler.
Bu hüküm, kiracının küçük bakım giderlerini üstlenmesini sağlar. Büyük onarımlar kiraya verene aitken (TBK m. 302), günlük kullanım kaynaklı küçük giderler kiracının sorumluluğundadır.
Kiracının sorumluluğundaki giderler çeşitlidir: iç temizlik, lamba değişimi, musluk contası, küçük boyama, pencere camı kırılması (kiracı kusurundan kaynaklanmışsa), temizlik malzemeleri.
"Olağan kullanım" ifadesi önemlidir. Sıradan kullanımın doğurduğu aşınma, normal yıpranma gibi durumlar bu kapsamdadır. Büyük onarımlar, yapısal sorunlar, doğal afet zararları kiracının sorumluluğu dışındadır.
"Yerel âdete bakılır" ifadesi esneklik sağlar. Farklı bölge veya sektörlerde temizlik ve bakım sorumluluğu farklı dağılım gösterebilir. Yerel pratikler bu dağılımı etkiler.
Pratik örnekler: konutta lavabo tıkanması (kiracı – küçük müdahale), sıhhi tesisat büyük arızası (kiraya veren), klima bakımı (kiracı – rutin temizlik), klima yenilemesi (kiraya veren), iç boya yenileme (kiracı), dış cephe boyası (kiraya veren).
Bu ayrım, maliyet dağılımında önemli rol oynar. Kiracı, küçük bakım giderlerini planlamasında hesaba katmalıdır.
