TMK 290. Madde
(1) Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.
(2) Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.
TMK 290. Madde Gerekçesi
“Karinelerin çakışması” kenar başlığınıtaşıyan ve İsviçre Medenî Kanununun 257 nci maddesinden alınan bu hükümde, evlilik sona erdikten sonra üçyüz gün geçmeden önce çocuğun doğmuşolmasıhâ linde orta ya çıkan babalık karinesi ile çocuğun evlilik devam ederken doğmuşolmasıhâ linde orta ya çıkan babalık karinesinin çakışmasıdurumu, yine bir karine ile, daha doğrusu çakışan karinelerden birinin tercihi ile çözüme kavuşturulmaktadır. Yürürlükteki Kanunda ise bu konu düzenlenmemiştir ve doktrinde de aynıdeğerde iki hükmün çakışmasından doğan bu örtülüboşluğun nasıl çözüme kavuşturulacağıkonusunda bir fikir birliği yoktur. Birinci fıkra ya göre, çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmeden önce doğmuş ve ana da bu arada, yani çocuk doğmadan önce, yeniden evlenmişolursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılmaktadır. Ancak bu karinenin aksi kanıtlanabilir ve böylece de karine çürütülebilirse, ilk evlilikten doğan karine canlanır ve bu evlilikte koca ikinci fıkra gereğince baba sayılır.
Açıklama
TMK 290. maddesi, birbirini izleyen evliliklerin çakışmasından kaynaklanabilecek çocuğun babasının tespiti sorununu çözer. Çocuk, birinci evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içinde doğmuş ve ana da bu süre içinde yeniden evlenmiş ise ikinci evlilikteki koca baba sayılır. Bu karine değiştirme kuralı, birden fazla eşin baba sayılabileceği çakışma durumlarında açık bir çözüm sunar.
Hükmün mantığı, en son kurulan evliliğin babalık karinesini öne almasıdır. İkinci evlilikteki kocanın baba sayılmaması için soybağının reddi davası açılması gerekebilir; birinci evlilikteki koca da baba olduğunu ileri süremez, ancak babalık davası açabilir. Madde, birden fazla babalık karinesinin aynı anda işlemesinden doğacak çatışmayı önler.
Pratikte bu durum, evlilik sona erdikten kısa süre sonra yeniden evlenen kadınların çocuklarında ortaya çıkar. İkinci kocanın baba sayılmasının aksinin ispatı (soybağının reddi davasıyla) ya da birinci eşin babalığının tespiti (babalık davasıyla) mümkündür. Yargıtay, bu tür çakışma durumlarında nüfus kayıtlarının güncellenmesinde mahkeme kararının tescil için zorunlu olduğunu, idari yol kullanılamayacağını kabul etmektedir.