TTK 716. Madde

(1) Protesto;

a) Protestoyu çeken ve kendisine protesto çekilen kişilerin adlarını veya ticaret unvanlarını,

b) Kendisine protesto çekilen kişinin, poliçeden doğan taahhüdünü yerine getirmeye davet edildiği hâlde, taahhüdünü ifa etmemiş, kendisi bulunamamış veya ticaret yerinin ya da konutunun belirlenememiş olduğuna ilişkin bir şerhi,

c) Sözü geçen davetin yapıldığı veya davet teşebbüsünün sonuçsuz kaldığı yer ve güne ait bir şerhi

d) Protestoyu düzenleyen noterin imzasını, içerir.

(2) Kısmi ödeme protestoda belirtilir.

(3) Kabul için kendisine bir poliçe ibraz edilmiş olan muhatap, poliçenin ertesi günü tekrar ibrazını istemiş ise bu durum da protestoya yazılır.

Açıklama

Protestonun hukuki işlevini yerine getirebilmesi, içeriğinde belirli zorunlu unsurların bulunmasına bağlıdır. TTK Madde 716, noterlikçe düzenlenecek protesto belgesinin asgari içeriğini sayarak bu belgenin güvenilir bir delil olma niteliğini güvence altına alır. Hüküm, kaynağını 6762 sayılı Kanunun 628 inci maddesi ile İsviçre Borçlar Kanunu m. 1036 hükmünden alır. Protestonun noterlikçe düzenlenmesini öngören TTK m. 715 ve protesto suretinin saklanmasını düzenleyen TTK m. 720 ile birlikte okunması gereken bu kural, protesto belgesinin biçim ve içerik bütünlüğünü sağlar. Sayılan unsurların her biri, sonradan doğacak uyuşmazlıklarda muhatabın tutumunu ve işlemin zamanını kesin biçimde ortaya koymaya hizmet eder.

Düzenleme uyarınca protesto; protestoyu çeken ve kendisine protesto çekilen kişilerin ad veya ticaret unvanlarını, muhatabın taahhüdünü ifaya davet edildiği hâlde yerine getirmediğine ya da bulunamadığına ilişkin şerhi, bu davetin yapıldığı veya teşebbüsün sonuçsuz kaldığı yer ve günü, son olarak da noterin imzasını içermelidir. Kısmi ödeme yapılmışsa bu husus protestoda belirtilir. Kabul için ibraz edilen poliçenin ertesi gün yeniden ibrazı muhatapça istenmişse bu durum da protestoya yazılır. Noterin yükümlülüğü, tüm bu kayıtları eksiksiz biçimde belgeye geçirmektir; aksi hâlde protesto sakatlanır ve hamilin dayanağı tartışmalı hâle gelir. Belgedeki her bir kayıt, ödememe veya kabulden kaçınma olgusunu zaman ve yer bakımından somutlaştırarak ileride yürütülecek takip ve davalarda tartışmasız bir dayanak oluşturur.

TTK Madde 716 ile sayılan zorunlu unsurlardan birinin eksikliği, protestonun geçerliliğini ve dolayısıyla hamilin başvuru hakkının dayanağını tartışmalı hâle getirir. Belgenin kim tarafından, kime karşı, hangi yer ve günde düzenlendiğinin açıkça gösterilmesi, sonradan doğacak uyuşmazlıklarda muhatabın tutumunu kesin biçimde ortaya koyar. Örneğin muhatabın ödeme yerinin belirlenememiş olması hâlinde bu olgu protestoya şerh düşülmeli, davet teşebbüsünün sonuçsuz kaldığı tarih ve yer kaydedilmelidir. Kısmi ödemenin protestoda gösterilmemesi, sonradan ödenen tutar bakımından ihtilaf yaratabilir. Uygulamada içerik unsurları eksik düzenlenen protestolar, hamilin müracaat hakkını sakatlama riski taşıdığından noterlerce büyük titizlik gösterilmesi beklenir. Böylece protesto belgesi, kambiyo ilişkisindeki ödememe olgusunun tam ve güvenilir kanıtı hâline gelir.