Açıklama

TTK Madde 1483, sigorta hukuku alanında sigortacıların yasal yükümlülüğünü düzenlemektedir. Madde, sigortacıların faaliyet alanında yer alan zorunlu sigortaları sözleşme yapma zorunluluğu kapsamında reddetmeyeceklerini hükme bağlamıştır. Bu düzenleme, Türk Borçlar Kanunu’nun genel sözleşme ilkeleri ile Karayolları Trafik Kanunu, İş Kanunu gibi özel kanunlarda öngörülen zorunlu sigorta sistemlerinin etkinliğini sağlamak amacıyla konmuştur. TTK Madde 1483’ün hukuki temeli, iki taraflı bir işlem olan sözleşmenin her iki tarafına da yükümlülük yüklemesi ilkesine dayanmaktadır. Zira yalnızca sigorta ettiren tarafın zorunluluk altında olması, sözleşme yapma özgürlüğü ile çelişir nitelikte olurdu.

Uygulamada, TTK Madde 1483 çerçevesinde sigortacı, aracı tarafından sunulan zorunlu sigorta taleplerini reddetememektedir. Örneğin, bir otomobil sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası talep etmesi halinde, sigortacı; sağlık durumu, yaş veya risk faktörleri gibi nedenlerle başvuruyu reddedememektedir. Sigortacı, Maliye Bakanlığı’nca belirlenen tarife ve koşullar dâhilinde sözleşme yapmakla yükümlüdür. Benzer şekilde işçi sigortalarında da sigortacılar, işverenin başvurusunu reddedememektedir. Bu mekanizma, zorunlu sigorta sisteminin tüm ilgili kişileri koruma hedefini gerçekleştirmektedir.

Maddeyi ihlal eden sigortacıya karşı hukuki müeyyideler öngörülmüştür. Yargıtay içtihadına göre, sözleşme yapma zorunluluğunun ihlali durumunda sigortacı tazminat ödemekle yükümlü tutulabilmektedir. Zarar gören, sigortacının red kararının kendisine verdiği zararı dava konusu yapabilmektedir. Ayrıca, Sigorta Muhasebe ve Denetim Kurulu tarafından idari yaptırımlar uygulanabilmektedir. TTK Madde 1483’ün ihlali, sigortacıyı disiplin cezalarına maruz bırakabilmektedir.