Anayasa ▸ Madde 12
MADDE 12
Temel hak ve hürriyetlerin niteliği

Anayasa Madde 12

(1) Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.

(2) Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.

Danışma Meclisi Gerekçesi

Temel hak ve hürriyetlerin niteliği «Temel hak ve hürriyetlerin niteliği»’ni belirleyen bu maddenin ilk fıkrasında, bunların bir devlet «lütfu» olmadığı; kişiliğin, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez bir unsurunu oluşturduğu vurgulanmıştır. Şu halde, yukarıda da belirtildiği gibi, devlet, kişiye ayrılmış bu alana ilke olarak, hiçbir müdahalede bulunmamak, bu özel alan sınırları içine girmemekle yükümlüdür. Maddenin ikinci fıkrasında ise, temel hak ve hürriyetlerin ikinci bir niteliği belirtilmiş bunların, içinde yaşanılan topluma, aileye ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumlulukları da beraberinde getirdiği belirtilmiştir. Kişi sahip bulunduğu hak ve hürriyetleri kendi iradesi doğrultusunda kullanırken bu ödev ve sorumlulukları da göz önünde bulundurmak zorundadır.

Millî Güvenlik Konseyi Anayasa Komisyonu Değişiklik Gerekçesi

Maddenin ikinci fıkrasının sarahati karşısında «Temel hak ve hürriyetler,

ancak bu ödev ve sorumluluklara bağlı olarak kullanılabilir.» şeklindeki üçüncü fıkrası maddeden çıkarılmıştır.