Anayasa Madde 145
(1) (Mülga: 21/1/2017-6771/16 md.)
Danışma Meclisi Gerekçesi
Askerî yargı Askerlik hizmetinin özelliği ve niteliği itibariyle ayrı bir askerî yargıya tabiî tutulması gereği meydandadır. Hangi suçlara ve hangi şahısların işledikleri suçlara askeri mahkemede bakılacağı kanunla tespit olunması esası kabul edilmiştir. Esasen normal hallerde askerî mahkeme hâkimlerinin çoğunluğu hâkimlik mesleğine mensup kişilerden seçilmesi prensibi çoktan beri kabul edilmiş bulunmaktadır. Madde bu esasa göre düzenlenmiş ancak savaş halinde, maddî imkânsızlık, nedeniyle bu şartın aranmaması gereğine de temas edilmiştir. Hâkimlerin, nezdinde bulundukları komutanlarla ilişkileri, mahkemelerin bağımsızlığı, hâkimlik teminatı ve askerî hizmetlerin gereklerine göre düzenlenmesi öngörülmüştür. Askerî Disiplin Mahkemelerinin bakacağı işlemlerin mahiyeti gözönüne alınarak bunlara dair hükümlerin kanunla düzenlenmesi cihetine gidilmiştir.
Millî Güvenlik Konseyi Anayasa Komisyonu Değişiklik Gerekçesi
Savaş ve sıkıyönetim hallerinde askerî mahkemelerin iş hacminin artması,
askerî hâkim sayısının sınırlı olması sebepleriyle, bu mahkemelerde adlî yargı hâkim ve savcılarının görevlendirilmesine imkân veren hüküm ile askerî hâkimlerin yargı hizmeti dışında, teşkilatında görevli bulundukları komutanlık ile olan ilişkilerinin kanunla düzenleneceğini belirten hüküm, madde metnine dahil edilmiştir. Askerî yargı organlarının kuruluş ve işleyişleri, askerî hâkimlerin özlük işlerinde mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatına ilişkin genel hükümlerden aynen yararlanacakları, bunun yargı hizmetinin bağımsızlığının tabiî bir sonucu olduğu ilke olarak benimsenmiş, ancak asker kişi olmaları ve silahlı kuvvetler bünyesi içerisinde görev yaptıkları hususu gözönünde tutularak, yargı hizmeti dışındaki ilişkilerinin kanunla düzenleneceği, bu düzenlemenin sadece bu hususa ait olduğu belirlenmiştir.
7/5/2010 Tarihli ve 5982 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişiklik
H. Askerî yargı