Kendi dairesinde hasta kabul etmek isteyen hekim de, alt katında sağlık kuruluşu açan komşudan rahatsız olan kat maliki de aynı noktada tereddüt eder. Soru şudur: apartmanda muayenehane açılabilir mi? Kat Mülkiyeti Kanununun 24. maddesi bu soruya iki ayrı cevap verir. Kanun, bağımsız bölüm mesken, iş ya da ticaret yeri olarak kayıtlı olsa bile hastane, klinik ve poliklinik gibi kuruluşların kurulmasını yasaklar. Buna karşılık klinik veya poliklinik niteliği taşımayan muayenehaneyi bu yasağın dışında tutar. Bu nedenle apartmanda klinik ile apartmanda muayenehane aynı kurala bağlı değildir. Muayenehane bakımından ise kat malikleri kurulu kararı ve yönetim planı hükmü ayrıca önem taşıyabilir. Bu yazı, iki kurum arasındaki farkı, hekimin açılıştan önce bakacağı belgeleri ve komşuların başvurabileceği yolları ele alır.
Son güncelleme: 03.11.2026. Mevzuat kontrolü, Kat Mülkiyeti Kanununun mevzuat.gov.tr’deki güncel metni üzerinden yapılmıştır. Metne işlenen son değişikliği 7/5/2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanun yapmıştır; bu değişiklik 24. maddeye dokunmaz. Sağlık mevzuatı yönünden ayakta teşhis ve tedavi hizmeti veren özel sağlık kuruluşlarına ilişkin 19/4/2025 tarihli Yönetmeliğin güncel metni esas alınmıştır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun yürürlükteki metinleri de kontrol edilmiştir.
Apartmanda Muayenehane ve Klinik: Kat Mülkiyeti Kanunu Ne Diyor?
Kat Mülkiyeti Kanununun “Yasak işler” başlıklı 24. maddesi, sağlık kuruluşları için özel bir kural koyar. Birinci fıkraya göre anagayrimenkulün kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz. Aynı fıkra, kat maliklerinin buna aykırı sözleşmelerini hükümsüz sayar. Fıkranın son kısmı ise dispanser, klinik ve poliklinik niteliğinde olmayan muayenehaneleri bu hükmün dışında bırakır.
KMK m. 24 güncel kanun metni →
Yasağın kapsamı geniştir. Hüküm, mesken olarak kayıtlı dairelerin yanında kütükte iş veya ticaret yeri niteliği taşıyan bölümleri de kapsar. Örneğin kütükte iş yeri niteliğiyle kayıtlı bir bağımsız bölüm de poliklinik olarak kullanılamaz. Ayrıca sayım “gibi” sözcüğüyle kurulduğu için örnekleyicidir. Bu yüzden bugünkü sağlık mevzuatındaki tıp merkezi gibi daha büyük kuruluşların da bu yasağa girdiği ileri sürülebilir.
Kat malikleri izin verse bile klinik açılabilir mi?
Birinci fıkradaki yasağı kat maliklerinin iradesi ortadan kaldıramaz. Kanun, buna aykırı sözleşmeleri hükümsüz sayar. Dolayısıyla bütün kat maliklerinin imzaladığı bir muvafakatname, apartmanda klinik açılmasını Kat Mülkiyeti Kanunu bakımından geçerli hâle getirmez. Kanun ikinci fıkradaki yerler için oybirliğiyle izin imkânı tanır; birinci fıkradaki sağlık kuruluşları için ise böyle bir imkân öngörmez.
Aynı sorun, izin kat malikleri kurulu kararı biçiminde verildiğinde de ortaya çıkar. Emredici yasağa aykırı böyle bir kararın yok ya da mutlak butlanla hükümsüz olduğu ileri sürülebilir. Bu nitelendirme önemlidir, çünkü Kanun bu tür kararlara karşı dava için süre koşulu aramaz (m. 33/1). Sonucu ise mahkeme, kararın içeriğine ve kuruluşun fiilî niteliğine bakarak belirler. Bu nitelendirmenin kabul edilmeme ihtimali karşısında, bir aylık ve altı aylık süreler içinde dava açmak daha güvenlidir.
Apartmanda Muayenehane mi Poliklinik mi? Fark Nasıl Belirlenir?
Kat Mülkiyeti Kanunu muayenehaneyi, kliniği ya da polikliniği tanımlamaz. Sağlık mevzuatındaki tanımlar ise Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte yer alır. Yönetmeliğe göre muayenehane, bir tabibin mesleğini serbest olarak icra etmek üzere bağımsız olarak açtığı sağlık kuruluşudur. Bu kuruluş, Yönetmelikteki asgari şartları taşımalı ve Ek-13’teki koşullara uygun hizmet vermelidir (m. 4/1-d). Ayakta teşhis ve tedavi yönetmeliğinin güncel metni mevzuat.gov.tr’de yer alır.
Poliklinik ise en az iki, en çok dört tabip kadrosuyla faaliyette bulunur (m. 5/1-b). Tıp merkezi, en az iki farklı uzmanlık dalında olmak üzere en az beş uzman tabip kadrosuyla faaliyette bulunur (m. 5/1-a). Öte yandan Yönetmelik, muayenehane için de bir sınır koyar: aynı dairede en fazla üç tabip muayenehane faaliyeti gösterebilir. Bunun şartı, her tabip için ayrı muayene odası olması ve uzmanlık dalının gerektirdiği şartların karşılanmasıdır. Bu durumda müdürlük her tabip için ayrı uygunluk belgesi düzenler (m. 13/2). Geçici 6. madde bu sınırı, yeni açılacak muayenehaneler ile farklı adreste uygunluk belgesi alacak mevcut muayenehaneler için arar.
Kat mülkiyeti hukukunda ise mahkeme nitelendirmeyi ayrıca yapar. Kanun, kuruluşun adına değil “niteliğine” bakar. Örneğin aynı dairede ortak kayıt, ortak sekreterya ve tek tabela altında çalışan birden çok hekim bulunabilir. Böyle bir yapının poliklinik niteliği taşıyıp taşımadığını mahkeme somut olaya göre değerlendirir. Yönetmelikteki tanımlar bu değerlendirmede yol gösterebilir; ancak tek başına belirleyici değildir.
Yönetmelik, sağlık personelini sayarken tabip ile diş tabibini ayrı ayrı anar (m. 4/1-i). Muayenehane tanımı da bir tabibin açtığı kuruluşa ilişkindir. Bu nedenle diş hekimi muayenehanesi ile psikolog veya diyetisyen gibi meslek mensuplarının büroları bu tanımın dışında kalır. Bu yerlerin 24. madde karşısındaki durumu, ilgili meslek mevzuatı ve kuruluşun fiilî yapısı birlikte incelenerek belirlenir.
Apartmanda Muayenehane İçin Kat Malikleri Kurulu Kararı Gerekir mi?
Mesken olarak kayıtlı dairede oybirliği aranır mı?
Maddenin ikinci fıkrası, kütükte mesken niteliği taşıyan bağımsız bölümler için ayrı bir kural koyar. Bu bölümlerde eğlence ve toplantı yerleri, gıda ve beslenme yerleri, imalathane, boyahane, basımevi, dükkân, galeri ve çarşı gibi yerler açılabilir. Ancak bunun için kat malikleri kurulu oybirliğiyle karar vermelidir. Muayenehane bu sayımda yer almaz. Buna karşılık sayım “gibi” sözcüğüyle kurulduğu için kapalı bir liste değildir.
Bu noktada bir yorum farkı doğar. Kanun koyucu muayenehaneyi birinci fıkrada ayrıca anmış ve yasağın dışında bırakmıştır. Bu durum, muayenehanenin ikinci fıkradaki yerlerle aynı tutulmaması gerektiği yönünde okunabilir. Öte yandan mesken niteliğindeki dairede hasta kabulü, ikinci fıkranın amacı bakımından da tartışma konusu olabilir. Ayrım uygulamada sonuç doğurur. Oybirliği aranırsa tek bir kat malikinin karşı oyu açılışı engelleyebilir. Bu belirsizlik nedeniyle hekim açısından temkinli yol, apartmanda muayenehane açmadan önce mümkünse oybirliğiyle kat malikleri kurulu kararı almaktır.
Yönetim planı muayenehaneyi yasaklıyorsa
Yönetim planı; yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini ve yönetime ait diğer hususları düzenler. Kanun, yönetim planını bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmünde sayar (m. 28/1). Yönetim planı ve değişiklikleri, kat maliklerinin külli ve cüzi haleflerini de bağlar (m. 28/4). Bu nedenle daireyi sonradan satın alan kişi de mevcut yönetim planı hükmüyle bağlıdır.
KMK m. 28 güncel kanun metni →
Bazı yönetim planları, bağımsız bölümlerin yalnız konut olarak kullanılacağını öngörebilir. Böyle bir yönetim planı hükmü varsa, 24. maddedeki muayenehane istisnası bu engeli aşmaya yetmeyebilir. Çünkü bu istisna muayenehaneyi o maddedeki yasaktan çıkarır; yönetim planındaki daha dar kullanım hükmünü ise ortadan kaldırmaz. Bu hükmü değiştirmek için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir (m. 28/3). Değişikliğin tarihi, kat mülkiyeti kütüğünün beyanlar hanesinde yer alır (m. 28/5).
Komşuları rahatsız etmeme yükümlülüğü
Muayenehane yasak kapsamında olmasa bile, kullanım biçimi ayrı bir uyuşmazlık doğurabilir. Kat malikleri, bağımsız bölümlerini ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemekle yükümlüdür. Aynı hüküm, birbirinin haklarını çiğnememeyi ve yönetim planı hükümlerine uymayı da bu yükümlülüğe katar (m. 18/1).
KMK m. 18 güncel kanun metni →
Örneğin hastaları merdiven boşluğunda bekletmek ya da ortak alanlara malzeme bırakmak bu yükümlülük bakımından tartışma konusu olabilir. Rahatsızlığın varlığını ve ağırlığını mahkeme somut olaya göre değerlendirir. Bu yükümlülük, bağımsız bölüm maliki dışında daireyi kiracı olarak kullanan hekim için de geçerlidir (m. 18/2).
Apartmanda Muayenehane Açmadan Önce Kontrol Edilecek Belgeler
Apartmanda muayenehane açmak isteyen hekimin ilk bakacağı belge, kat mülkiyeti kütüğündeki kayıttır. Bağımsız bölüm kütükte mesken olarak mı yoksa iş yeri olarak mı kayıtlı, bu tespit önemlidir. Çünkü 24. maddenin ikinci fıkrasındaki oybirliği kuralı, yalnız kütükte mesken niteliği taşıyan bölümlere ilişkindir. İkinci belge yönetim planıdır. Yönetim planı kat mülkiyetinin kuruluş belgeleri arasında saklanır (m. 28/5). Üçüncü olarak kat malikleri kurulu karar defteri incelenmelidir. Defterde aynı hususa dair önceki bir karar varsa, sonraki anlaşmazlıkta kaide olarak o karar esas olur (m. 32/5).
Kurul oybirliğiyle izin verirse kararın kütüğe şerhi de gündeme gelir. Kanun bu imkânı, 24. maddenin ikinci fıkrasında sayılan yerler için verilen oybirliği kararına tanır. Bu karar, yöneticinin veya bir kat malikinin istemi üzerine bütün bağımsız bölümlerin kütük sayfalarına şerh verilir (m. 24/4). Muayenehane bu fıkrada sayılmadığından, muayenehaneye izin veren kararın bu hükme dayanılarak şerh edilip edilemeyeceği tartışmalı olabilir. Şerh verilirse karar, bağımsız bölüm sonradan el değiştirse bile kütükte görünür kalır. İzin kararının her durumda deftere yazılıp toplantıdakilerce imzalanması gerekir (m. 32/4).
Tadilat ayrıca değerlendirilmelidir. Kat maliki, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz (m. 19/2). Kendi bağımsız bölümünde de anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz. Bu yüzden tabela, havalandırma ya da cihaz bağlantısı için ortak yer kullanılacaksa beşte dört yazılı rıza gündeme gelebilir.
İl sağlık müdürlüğü uygunluk belgesi
Sağlık mevzuatı bakımından muayenehane açacak tabip, Ek-1/C’deki belgelerle il sağlık müdürlüğüne başvurur. Müdürlük, muayenehanenin Ek-15/B’deki şartları taşıyıp taşımadığını yerinde inceler. Şartları sağlayan muayenehane için tabip adına uygunluk belgesi düzenlenir (m. 13/1). Geçici 6. madde, Ek-15/B’deki asansör şartını ve üç tabip sınırını yeni muayenehaneler ile farklı adreste uygunluk belgesi alacak mevcut muayenehaneler için arar.
Yönetmeliğin ana metni Kat Mülkiyeti Kanununa açık bir atıf yapmaz. Bu nedenle uygunluk belgesi, sağlık mevzuatı yönünden bir izindir; kat malikleriyle doğan kullanım uyuşmazlığını tek başına çözmez. Hastaneler ise bu Yönetmeliğin kapsamında değildir (m. 2). Özel hastane ruhsatı ve hastane devri yazısı, özel hastanelerin ruhsat ve devir rejimini ayrıca ele alır. Uzaktan sağlık hizmetinin izin rejimi ise Online doktor muayenesi ve uzaktan sağlık izin belgesi yazısında ele alınır.
Kiracı hekimin apartmanda muayenehane açması
Hekim daireyi kiralayarak apartmanda muayenehane açıyorsa Kat Mülkiyeti Kanunundaki yükümlülükler onu da bağlar. Kanunda kat maliklerinin borçlarına dair hükümler, bağımsız bölümlerdeki kiracılara da uygulanır. Bu borçları yerine getirmeyenler, kat malikleriyle birlikte müteselsil olarak sorumlu olur (m. 18/2). Kat malikinin gider ve avans borcundan ve gecikme tazminatından kiracı da müteselsilen sorumludur. Ancak bu sorumluluk, kiracının ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır (m. 22/1). Aidat ödemeyen ev sahibi ve kiracının gider sorumluluğu yazısı bu sorumluluğu ayrıntılı olarak inceler.
Bu nedenle kira sözleşmesi imzalanmadan önce yönetim planı ve kurul kararları görülmelidir. Ayrıca dairenin muayenehane olarak kullanılacağının sözleşmeye yazılması, sonradan doğabilecek tartışmalarda ispatı kolaylaştırır. Hekimlerin mesleki haklarına ilişkin genel çerçeve için doktor hakları yazısına bakılabilir.
Komşu Apartmanda Klinik Açtıysa: Hâkimin Müdahalesi
Bağımsız bölüm maliki borç ve yükümlerini yerine getirmeyebilir. Aynı durum, daireyi kira akdine veya başka bir sebebe dayanarak devamlı kullanan kişi için de söz konusu olabilir. Zarar gören kat maliki veya kat malikleri, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir (m. 33/1). Hâkim, ilgilileri dinledikten sonra Kanuna ve yönetim planına göre derhal kararını verir. Bunlarda hüküm yoksa genel hükümler ve hakkaniyet kaideleri uygulanır. Hâkim, kararın kendi belirleyeceği kısa bir süre içinde yerine getirilmesi gerektiğini ilgiliye tefhim veya tebliğ eder (m. 33/2).
KMK m. 33 güncel kanun metni →
Belirlenen süre içinde hâkimin kararını yerine getirmeyenlere, aynı mahkeme Kanunda öngörülen idari para cezasını verir (m. 33/3). Kanunun uygulanmasından doğan her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözümlenir (KMK Ek m. 1). Bu hüküm, bugünkü adıyla sulh hukuk mahkemesini görevli kılar (HMK m. 4/1-ç). Yetkili mahkeme ise 33. madde uyarınca anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki mahkemedir. Kanunun güncel metni Kat Mülkiyeti Kanunu sayfasında yer alır.
Israr hâlinde kat mülkiyetinin devri
Aykırılık sürerse daha ağır bir yol da gündeme gelebilir. Kat maliki, sulh hâkiminin 33. madde gereğince verdiği emre rağmen borç ve yükümlerini yerine getirmeyebilir. Bu yolla diğer kat maliklerinin haklarının ihlalinde devamlı olarak bir yıl ısrar edilirse, Kanun çekilmezliği mevcut farz eder (m. 25/3-b). Bu durumda diğer kat malikleri, o kat malikinin bağımsız bölüm mülkiyetinin kendilerine devrini hâkimden isteyebilir (m. 25/1). Devir, bölümün hükme en yakın tarihteki değeri ödenerek arsa payları oranında yapılır. Davanın açılması ise aksi kararlaştırılmış olmadıkça diğer kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar vermesine bağlıdır (m. 25/2). Bu dava hakkı, dava açma kararının öğrenilmesinden başlayarak altı ay içinde kullanılmalıdır. Ayrıca dava hakkının doğumundan başlayarak beş yıl geçmişse ya da dava sebebi ortadan kalkmışsa hak düşer (m. 25/4). Devir istemi kiracıya değil, bağımsız bölüm malikine yöneliktir. Kat malikinin ihracı davası yazısı bu davanın şartlarını, karar çoğunluğunu ve süreleri anlatır.
Dava kime karşı açılır?
Hâkimin müdahalesini isteme hakkı, Kanunda zarar gören kat maliki veya kat maliklerine tanınmıştır. Davalı, yükümlülüğü yerine getirmeyen kişidir. Bu kişi bağımsız bölüm maliki olabileceği gibi, bölümü kira akdiyle devamlı kullanan hekim de olabilir (m. 33/1, m. 18/2). Kiracı hekimin işlettiği bir yerde malik ile kiracının birlikte davalı gösterilmesi, kararın ikisine karşı da yerine getirilmesini kolaylaştırabilir. Hangi kişinin davalı olacağı, aykırılığın kimin fiilinden doğduğuna göre belirlenir.
Kat malikleri kurulu kararına karşı iptal davası
Kurul kararından zarar gören taraf hekim de olabilir. Örneğin kurul, yönetim planında dayanağı olmadan muayenehaneyi yasaklayan bir karar almış olabilir. Kurul toplantısına katılıp 32. madde gereğince aykırı oy kullanan kat maliki, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde iptal davası açabilir. Toplantıya katılmayan kat maliki için süre, kararı öğrenmesinden başlayarak bir aydır. Her iki durumda da dava, karar tarihinden başlayarak altı ay içinde anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh mahkemesinde açılmalıdır (m. 33/1).
Yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayılan kararlarda bu süre koşulu aranmaz. Kanun, iptal davasında davalının kim olacağını ayrıca düzenlemez. Bu nedenle davanın kime yöneltileceği, dava açılmadan önce ayrıca incelenmelidir. Kiracı hekim kat maliki olmadığından, bu davayı kendi adına açıp açamayacağı da ayrı bir sorundur; Kanun bu hakkı kat maliklerine tanır.
Arabuluculuk dava şartı mı?
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa göre Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (m. 18/B/1-c). Hükmün lafzı dava türleri arasında ayrım yapmaz. Hâkimin müdahalesi ve kurul kararının iptali istemleri de Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklandığı için bu kapsama girer. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa mahkeme, davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder (m. 18/A/2).
Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (m. 18/A/15). Bu kural, 33. maddedeki bir aylık ve altı aylık süreler bakımından önem taşır. Kanunun metni Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu sayfasında bulunur.
Geçici Koruma: İhtiyati Tedbir İstenebilir mi?
Geçici koruma bakımından Kat Mülkiyeti Kanunu bu uyuşmazlık için özel bir önlem öngörmez. Hâkimin müdahalesinde “derhal” karar verilmesi bir ihtiyati tedbir değildir; esas hakkında verilen bir karardır. Geçici koruma için bu yüzden Hukuk Muhakemeleri Kanununun genel hükümleri uygulanır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme, hakkın elde edilmesini önemli ölçüde zorlaştırabilir ya da tamamen imkânsız hâle getirebilir. Gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması da ihtimal dâhilinde olabilir. Bu hâllerden birinden endişe edilmesi durumunda mahkeme, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir (HMK m. 389/1).
HMK m. 389 güncel kanun metni →
Örneğin poliklinik düzenine uygun tadilatın sürmesi, sonradan eski hâle getirmeyi güçleştirebilir. Tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden istenir; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir (HMK m. 390/1). Talep eden, tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir (HMK m. 390/3).
Tedbir isteyen, haksız çıkarsa karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacağı muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Ancak talep resmî belgeye ya da başka kesin bir delile dayanabilir. Bu hâlde veya durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme, gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kişinin teminat göstermesi gerekmez (HMK m. 392/1). Dava açılmadan önce verilen tedbirde, talep eden kararın uygulanmasını istediği tarihten itibaren iki hafta içinde esas davayı açmalıdır. Dava açtığına ilişkin evrakı da kararı uygulayan memura ibraz ederek dosyaya koydurmalı ve karşılığında belge almalıdır. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m. 397/1). Ancak arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar bu süre işlemez (HUAK m. 18/A/16).
Apartmanda Muayenehane Uyuşmazlığında Deliller, Harç ve Dava Değeri
Apartmanda muayenehane uyuşmazlığında da genel ispat kuralı geçerlidir. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraftadır (HMK m. 190/1). Klinik yasağına dayanan komşu, bu nedenle dairedeki kuruluşun fiilen klinik veya poliklinik niteliği taşıdığını ortaya koymalıdır. Muayenehane istisnasına dayanan hekim de kuruluşun bu nitelikte olmadığını gösteren belgeleri sunabilir. Başlıca deliller şunlardır:
- Kat mülkiyeti kütüğü kaydı; bağımsız bölüm niteliğinin mesken mi iş yeri mi olduğu.
- Yönetim planı ve değişikliklerinin tarihini gösteren beyanlar hanesi kaydı.
- Noter tasdikli kat malikleri kurulu karar defteri ve ilgili kararlar (m. 32/4).
- İl sağlık müdürlüğünün muayenehane için düzenlediği uygunluk belgesi (Yönetmelik m. 13/1) ya da Bakanlığın poliklinik gibi kuruluşlar için düzenlediği ruhsat (m. 4/1-h).
- Kira sözleşmesi, tabela, internet ilanı ve dairede çalışan hekim sayısını gösteren belgeler.
- Fotoğraf, tanık beyanı ve gerektiğinde keşif.
Mahkeme keşif sırasında bilirkişiden teknik görüş alabilir. Bilirkişi, dairenin fiziki düzenini ve hizmet biçimini teknik yönden açıklar. Kuruluşun Kanun bakımından muayenehane mi poliklinik mi olduğuna ise mahkeme karar verir. Harç ve dava değeri, davanın konusuna ve talebe göre değişir; bu yazı tutar vermez. Başvuru tarihindeki güncel tarife, dava açılmadan önce resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.
Apartmanda muayenehane ve klinik: durumlara göre kurallar
Aşağıdaki tablo, yukarıdaki kuralları yan yana gösterir. Tablo genel çerçeveyi verir; yönetim planı, kurul kararları ve kuruluşun fiilî yapısı sonucu değiştirebilir.
| Durum | Dayanak | Kat maliklerinin rızası | Kim başvurabilir | Süre | Sonuç ve yol |
|---|---|---|---|---|---|
| Hastane, dispanser, klinik, poliklinik gibi kuruluş | KMK m. 24/1 | Rıza yasağı kaldırmaz; aykırı sözleşmeler hükümsüz | Zarar gören kat maliki | KMK’da özel süre yok | Önce arabuluculuk, sonra sulh hukuk mahkemesinde hâkimin müdahalesi (m. 33) |
| Klinik niteliği taşımayan muayenehane | KMK m. 24/1 son kısım | Yasak dışında; mesken nitelikli bağımsız bölüm için oybirliği aranıp aranmadığı yorum konusu | Uyuşmazlığa göre kat maliki | KMK’da özel süre yok | Yönetim planı ve m. 18 yükümlülüklerine göre değerlendirme |
| Yönetim planında konut dışı kullanım yasağı | KMK m. 28 | Değişiklik için bütün kat maliklerinin beşte dördü | Zarar gören kat maliki | KMK’da özel süre yok | Hâkimin müdahalesi (m. 33/1); arabuluculuk dava şartı |
| Ortak yerde tabela, tesis veya onarım | KMK m. 19/2 | Bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası | Zarar gören kat maliki | KMK’da özel süre yok | Hâkimin müdahalesi; kusurla verilen zarardan sorumluluk (m. 19/3) |
| Kurul kararının iptali | KMK m. 33/1 | Kararın kendisi | Aykırı oy veren veya toplantıya katılmayan kat maliki | Bir ay ve her hâlde altı ay; yok veya mutlak butlanda süre koşulu yok | Önce arabuluculuk, sonra sulh hukuk mahkemesinde iptal davası (m. 33/1) |
Sonuç
Apartmanda muayenehane ile apartmanda klinik, Kat Mülkiyeti Kanununda farklı kurallara bağlıdır. Kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bölümlerde hastane, dispanser, klinik, poliklinik ve benzeri kuruluşlar kurulamaz. Kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür; bu nedenle oybirliğiyle verilen izin de yasağı kaldırmaz. Klinik veya poliklinik niteliği taşımayan muayenehane ise bu yasağın dışında kalır.
Muayenehanenin yasak dışında kalması, her apartmanda serbestçe açılabileceği anlamına gelmez. Kütükte mesken olarak kayıtlı bağımsız bölüm için oybirliği aranıp aranmadığı yoruma açıktır. Yönetim planındaki kullanım hükmü ve kat maliklerinin birbirini rahatsız etmeme yükümlülüğü de ayrıca uygulanır. Kuruluşun klinik mi muayenehane mi olduğunu, adı değil fiilî yapısı belirler; mahkeme bunu somut olaya göre değerlendirir.
Aykırı kullanımda zarar gören kat maliki, önce arabulucuya başvurur. Anlaşma sağlanamazsa anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilir. Kurul kararına karşı iptal davası için Kanundaki bir aylık ve altı aylık süreler gözetilmelidir. Hekim açısından temkinli yol, açılıştan önce kütük kaydını, yönetim planını ve karar defterini incelemek ve mümkünse oybirliğiyle kurul kararı almaktır.
Sık Sorulan Sorular
Apartman dairesinde muayenehane açmak için komşuların izni gerekir mi?
Klinik niteliği taşımayan muayenehane, Kat Mülkiyeti Kanununun 24. maddesindeki yasağın dışındadır. Ancak kütükte mesken olarak kayıtlı bağımsız bölüm için oybirliği aranıp aranmadığı yoruma açıktır. Yönetim planında konut dışı kullanım yasağı varsa bu hüküm de bağlayıcıdır. Bu nedenle açılıştan önce mümkünse oybirliğiyle kat malikleri kurulu kararı almak temkinli yoldur.
Kat malikleri oybirliğiyle izin verirse apartmanda klinik açılabilir mi?
Kanun, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bölümde hastane, dispanser, klinik ve poliklinik gibi kuruluşların kurulmasını yasaklar. Kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür. Bu nedenle oybirliğiyle verilen izin, Kat Mülkiyeti Kanunu bakımından bu yasağı kaldırmaz.
Muayenehane ile poliklinik arasındaki fark nedir?
Yönetmeliğe göre muayenehane, bir tabibin mesleğini serbest olarak icra etmek üzere bağımsız olarak açtığı kuruluştur. Poliklinik en az iki, en çok dört tabip kadrosuyla çalışır. Geçici 6. maddedeki geçiş kuralı saklı kalmak üzere, şartları sağlanırsa aynı dairede en fazla üç tabip muayenehane faaliyeti gösterebilir. Kat Mülkiyeti Kanunu bakımından ise mahkeme kuruluşun fiilî niteliğine bakar.
Komşu dairede izinsiz klinik açıldıysa ne yapılabilir?
Zarar gören kat maliki, Kat Mülkiyeti Kanunundan doğan bu uyuşmazlıkta önce arabulucuya başvurur. Anlaşma olmazsa anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilir. Dava, yükümlülüğe aykırı davranan kat malikine ve daireyi kullanan kiracıya karşı açılabilir. Şartları varsa ihtiyati tedbir de istenebilir.
Kiracı hekim de kat mülkiyeti kurallarına uymak zorunda mı?
Evet. Kanundaki kat maliklerinin borçlarına dair hükümler, bağımsız bölümdeki kiracılara da uygulanır. Bu borçları yerine getirmeyen kiracı, kat malikiyle birlikte müteselsil olarak sorumlu olur. Bu yüzden kiracı hekim, kira sözleşmesinden önce yönetim planını ve kurul kararlarını incelemelidir.
Kat malikleri kurulunun muayenehaneyi yasaklayan kararına ne kadar sürede itiraz edilir?
Toplantıya katılıp aykırı oy veren kat maliki karar tarihinden, katılmayan kat maliki kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde iptal davası açabilir. Her iki durumda da dava, karar tarihinden başlayarak altı ay içinde açılmalıdır. Yok veya mutlak butlanla hükümsüz kararlarda süre koşulu aranmaz. Arabuluculuk süresince hak düşürücü süre işlemez.
