Açıklama

TDN Madde 26, konsültasyon sonucunun belgelenmesini ve hastaya bildirim biçimini düzenleyen usule ilişkin temel bir hükümdür. Nizamnamenin 26. maddesi, tıbbi kararlarda kollegyal şeffaflık ile hasta bilgilendirmesi ilkelerini bir arada hayata geçirir; hem katılımcı hekimler hem de hasta açısından sürecin izlenebilirliğini sağlar. Konsültasyonda varılan sonuçlar bir tutanakla tespit edilerek tüm katılımcı hekimler tarafından müştereken imzalanmalıdır; bu tutanak konsültasyonun hem hukuki hem mesleki kanıtını oluşturur. Sonuç, en yaşlı hekim ya da diş hekimi tarafından hastaya bildirilir; bildirimde hastanın ya da yakınlarının maneviyatını sarsacak, tereddüt ya da şüphe uyandıracak muğlak ve ima yüklü ifadeler kullanılması kesinlikle yasaktır. Bu yasak, 14. maddedeki hasta psikolojisini koruma yükümlülüğüyle de bütünlük içindedir.

Uygulama boyutunda konsültasyon tutanağı; görüşmenin tarihini ve yerini, tüm katılımcıları, tartışılan klinik soruyu ve varılan ortak görüşü açıkça içermelidir. Çekincesi olan konsültan kanaatını gerekçesiyle birlikte tutanağa derç ederek imzalamalı; bu yol 27. madde hükmüyle birlikte değerlendirildiğinde görüş ayrılığı hâllerinde usule uygun belgeleme imkânı sağlar. Bildirim sırasında hastanın anlayabileceği bir dil kullanılması ve gerektiğinde yakınlarının sürece dahil edilmesi hem etik hem de hukuki açıdan zorunludur. Bildirimin ne zaman, nerede ve hangi kişiye yapıldığının kayıt altına alınması, ileride doğabilecek ispat uyuşmazlıklarında belirleyici bir güvence oluşturur.

TDN Madde 26’daki belgeleme ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirmeyen hekime TTB Haysiyet Divanı tarafından uyarı ya da kınama yaptırımı uygulanabilir; bildirim sırasında hastada somut psikolojik ya da tıbbi zarar doğduğunun kanıtlanması hâlinde geçici meslekten men kararı da verilebilir. Hukuki boyutta tutanağın hiç düzenlenmemesi konsültasyonun gerçekleştiğini ispatlama yükünü hekimin aleyhine çevirebilir ve tazminat davasında ciddi bir açık oluşturabilir. Cezai boyut, ihmalden doğan zararın ağırlığı ve belgeleme eksikliğinin kasıt unsuru taşıyıp taşımadığına göre değerlendirilebilir. Örneğin ortak görüşü belgesiz bırakan ve hastaya yanlış yorumlanabilecek ifadelerle aktaran bir konsültasyon süreci, sonradan doğacak hukuki uyuşmazlıkta hekimin savunma pozisyonunu zayıflatır ve ispat yükünü ağırlaştırır.