Tıbbi Deontoloji Madde 25
I. Konsültasyonlarda münakaşa ve müşavereler hasta ile etrafındakilerin duyup anlıyamıyacakları şekilde yapılır.
II. Münakaşa ve müşavere esnasında, meslek vekarının muhafaza edilmesine dikkat olunur. Konsültasyona iştirak eden tabip veya diş tabibinin, bir meslektaşı himaye maksadı ile veya başka bir hissi sebeple, lüzumsuz medihlerden kaçınarak, kanaatını açıkça söylemesi lazımdır.
Açıklama
TDN Madde 25, konsültasyon görüşmelerinin gizlilik içinde yürütülmesini ve meslek itibarının görüşme boyunca korunmasını emreden bir düzenlemedir. Nizamnamenin 25. maddesi, 1219 sayılı Kanun ile TTB Etik Kodu’nun sır saklama ve mesleki onur yükümlülüklerini konsültasyon bağlamına özgü biçimde uyarlar; bu sayede hasta gizliliği hem bireysel hem de kollegyal düzeyde güvence altına alınır. Görüşmeler, hastanın ve çevresindekilerin duyup anlayamayacağı biçimde gerçekleştirilmelidir; bu kural salt gizlilik değil aynı zamanda hastanın psikolojik korunmasını ve tedaviye olan güvenini de amaçlar. Katılımcı hekim ya da diş hekimi, meslektaşını kayırma ya da başka duygusal güdülerden bağımsız olarak kanaatını açıkça, tarafsızca ve gereksiz methiyelerden kaçınarak paylaşmak yükümlülüğündedir.
Uygulama boyutunda konsültasyon görüşmesinin ortamı titizlikle seçilmeli; hasta odası ya da açık koridorlar yerine kapalı ve özel bir mekân tercih edilmelidir. Hekim, görüşme sırasında meslektaşını küçümseyen ya da hasta nezdinde güvensizlik yaratan ifadelerden özenle kaçınmalı; bununla birlikte tıbbi değerlendirmesini doğrudan ve eksiksiz biçimde aktarmalıdır. Görüşmenin özeti, katılımcıların isimleri ve varılan ön sonuçlar konsültasyon zaptına geçirilmeli; gerekirse görüşmenin nerede, ne zaman ve ne biçimde yapıldığı da kayda alınmalıdır. Onam belgesi, görüşme sonrasında hastanın bilgilendirildiği gerekçesiyle güncellenmeli ve gerektiğinde imzalatılmalıdır.
TDN Madde 25’i ihlal eden hekim, konsültasyon görüşmelerini hasta ve yakınlarının duyabileceği açık ortamda yürüterek sır ihlali gerçekleştirirse TTB Haysiyet Divanı tarafından uyarı ya da kınama yaptırımına çarptırılabilir. Hastanın psikolojik zarara uğradığının somut biçimde kanıtlanması hâlinde geçici meslekten men kararı ve aynı zamanda manevi tazminat talebi de gündeme gelebilir. Gereksiz ve kasıtlı eleştiriyle meslektaşın itibarını zedeleyen hekimin disiplin sürecinde bu kasıt ağırlaştırıcı etken sayılır; tazminat davası açılması da söz konusu olabilir. Örneğin prognoz hakkında belirsizlik yaratan açıklamaları hasta ve yakınlarının önünde dile getiren hekim hem gizlilik ihlali hem de mesleki vekar kuralının çiğnenmesi gerekçesiyle yaptırıma muhatap olabilir; bu iki ihlal TTB disiplin pratiğinde çoğunlukla birlikte değerlendirilir.