Açıklama

TDN Madde 45, Nizamname’nin yürürlüğe giriş koşullarını düzenleyen hükümdür. 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu’nun 59. maddesinin (g) bendi uyarınca hazırlanmış ve Danıştay tarafından incelenmiş olan Nizamname hükümleri, Resmi Gazete’de yayımlandıktan iki ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu iki aylık geçiş süresi, mesleki örgütlerin üyelerini bilgilendirmesine, tabip odalarının gerekli idari hazırlıkları tamamlamasına ve hekimlerin yükümlülüklerini öğrenerek uygulamaya hazır hale gelmesine imkân tanımak amacıyla öngörülmüştür. Danıştay denetiminden geçirilmiş olması, Nizamname’nin bir yönetmelik niteliği taşıdığını ve idare hukuku denetimine tam olarak tabi bulunduğunu ortaya koymaktadır. Aynı dönemde çıkarılan benzer mesleki yönetmeliklerin hukuki mimarisiyle örtüşen bu düzenleme, tıbbi deontolojinin devlet gözetimindeki bir mesleki öz-düzenleme belgesi olarak tarihsel yerini almaktadır. İki aylık geçiş süresinin tarihsel olarak benzer mesleki yönetmeliklerdeki standart hazırlık dönemi uygulamasını yansıttığı; aynı sürenin TTB bünyesindeki diğer düzenlemelerde de tercih edildiği görülmektedir.

Bu maddenin pratik önemi salt tarihsel bir belge olmakla sınırlı kalmaz. 6023 sayılı Kanun’un 59. maddesine yapılan atıf, Nizamname’nin normatif hiyerarşideki yerini belirlediğinden içerik yorumlanırken ve ihlal değerlendirmesi yapılırken bu hukuki dayanak asla göz ardı edilemez. Yürürlük tarihinin anlaşmazlık konusu olduğu ya da Nizamname’nin belirli dönemlere ait değişikliklerle çakışmasının söz konusu olduğu davalarda madde 45 belirleyici bir referans işlevi görmektedir. Hekimin eyleminin Nizamname’nin hangi versiyonu kapsamında değerlendirileceği sorusu, zaman bakımından uygulama ilkelerine dayanmakta olup ceza hukukunun lehe hüküm kurallarıyla da örtüşmektedir. Nizamname bütününde ya da belirli maddelerinde Danıştay önünde iptal davasına konu edilmiş olup olmadığı sorusu, bu madde çerçevesinde hukuki geçerliliğin denetim zincirini kavramak açısından da anlamlıdır.

Disiplin süreçleri açısından madde 45 doğrudan bir yaptırım normu içermemektedir; ancak Nizamname’nin yetki kaynağı ve yürürlük koşullarını netleştirmesi nedeniyle savunma stratejilerinde önemli bir araç konumuna gelebilir. TTB Haysiyet Divanı önündeki davalarda hekimin belirli bir eyleminin hangi dönem kurallarına tabi olduğu ya da Nizamname’nin kendisine usul açısından uygulanıp uygulanamayacağına dair itirazlar, bu madde hükmü çerçevesinde yanıt bulmaktadır. Disiplin soruşturmasında hekimin eyleminin gerçekleştiği tarihte hangi metnin yürürlükte olduğunun tespiti, özellikle değişiklik yapılan dönemlerde belirleyici bir usul sorusu olarak öne çıkmaktadır.