TKHK 51. Madde

(1) Paket tur sözleşmesi, paket tur düzenleyicileri veya aracıları tarafından aşağıdaki hizmetlerden en az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satıldığı veya satımının vaat edildiği ve hizmetin yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsadığı veya gecelik konaklamayı içerdiği sözleşmelerdir:

a) Ulaştırma

b) Konaklama

c) Ulaştırma ve konaklama hizmetlerine bağlı olmayan başka turizm hizmetleri.

(2) Turun ayrıntılarının, paket tur düzenleyicisi, aracısı veya tüketici tarafından belirlenmiş olması veya aynı paket tur içindeki hizmetlerin ayrı ayrı faturalandırılması hâllerinde de bu madde hükümleri uygulanır.

(3) Paket tur düzenleyicisinin Türkiye’de temsilcisinin bulunmadığı hâllerde paket tur aracısı paket tur düzenleyicisi gibi sorumlu olur.

(4) Paket tur sözleşmesinin kurulmasından önce tüketiciye ön bilgilendirme amaçlı broşür verilmesi zorunludur.

(5) Paket tur düzenleyicileri veya aracıları, yazılı veya mesafeli olarak kurulan paket tur sözleşmelerinin bir nüshasını kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla tüketiciye vermek zorundadır.

(6) Tüketici, kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle paket tur sözleşmesinin esaslı unsurlarından birisinin değişmesi veya turun başlamadan önce iptal edilmesi hâllerinde bu değişikliği veya paket tur düzenleyicisi tarafından sunulan alternatif bir turu kabul edebileceği gibi sözleşmeden dönme hakkına da sahiptir. Sözleşmeden dönülmesi hâlinde paket tur düzenleyicisi veya aracısının, dönme bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren tüketicinin ödemiş olduğu tüm bedeli herhangi bir kesinti yapmaksızın derhâl iade etmesi zorunludur.

(7) Tüketicinin, sözleşmenin ifası sürecinde ortaya çıkan her türlü eksiklik nedeniyle bedelin indirilmesini talep etme hakkı vardır. Paket tur düzenleyicisinin, tur başladıktan sonra önemli bir yükümlülüğünü yerine getirmediği veya getiremeyeceği tespit edildiğinde tüketici sözleşmeden dönebilir. Bu hâllerde paket tur düzenleyicisi veya aracısının ücret talep etme hakkı sona erer. Yapılmış olan ödemelerin sözleşmeden dönüldüğü tarihten itibaren tüketiciye derhâl iade edilmesi zorunludur. Ancak paket tur düzenleyicisi o ana kadar ifa etmiş olduğu edimler için tüketiciden hizmetten faydalandığı oranda uygun bir karşılık talep edebilir.

(8) 14/9/1972 tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununun zorunlu sigorta ile ilgili hükümleri saklı olmak üzere, paket tur düzenleyicisi sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tüketicinin uğradığı her türlü zarardan sorumludur. Tüketici boşa harcanan tatil zamanı için de uygun bir tazminat talep edebilir.

(9) Ticari veya mesleki faaliyetleri çerçevesinde paket tur hizmetinden faydalanan kişiler de tüketici olarak kabul edilir.

(10) Ön bilgilendirme, sözleşmenin içeriği, paket turun devri, sözleşmede değişiklik yapılmasının koşulları ve bu hâllerde tüketicinin hakları, paket turun iptal edilmesinin sonuçları, paket tur düzenleyicisinin ve aracısının sorumlulukları, tüketicinin hangi hâllerde tazminat talep edebileceği, sözleşmeden dönme ve sonuçları ile diğer uygulama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

Açıklama

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un bu maddesi, paket tur sözleşmelerini tanımlar ve tüketiciyi bu sözleşmelerin kendine özgü risklerine karşı korumaya yönelik kapsamlı bir rejim kurar. Hükme göre paket tur sözleşmesi, düzenleyici veya aracı tarafından ulaştırma, konaklama ile bunlara bağlı olmayan başka turizm hizmetlerinden en az ikisinin birlikte, her şey dâhil fiyatla satıldığı ve yirmi dört saatten uzun süren ya da gecelik konaklama içeren sözleşmedir. Madde, turun ayrıntılarının kim tarafından belirlendiğine veya hizmetlerin ayrı ayrı faturalandırılıp faturalandırılmadığına bakılmaksızın uygulanır. TKHK Madde 51, 1618 sayılı Seyahat Acentaları Kanunu ile birlikte değerlendirilen ve uygulama esasları yönetmelikle ayrıntılandırılan, tüketici lehine emredici nitelikte bir düzenlemedir.

Hükmün uygulanması, düzenleyici ve aracıya bir dizi somut yükümlülük getirir. Sözleşmenin kurulmasından önce tüketiciye ön bilgilendirme amaçlı broşür verilmesi zorunludur; yazılı veya mesafeli kurulan sözleşmenin bir nüshası kâğıt üzerinde ya da kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla tüketiciye teslim edilmelidir. Düzenleyicinin Türkiye’de temsilcisi yoksa aracı, düzenleyici gibi sorumlu tutulur. Tüketici, kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle sözleşmenin esaslı bir unsurunun değişmesi veya turun başlamadan iptal edilmesi hâlinde değişikliği ya da sunulan alternatif turu kabul edebileceği gibi sözleşmeden dönebilir; döndüğünde ödediği bedelin kesintisiz ve derhâl iadesi gerekir. İfa sürecindeki eksiklikler nedeniyle tüketici bedelin indirilmesini isteyebilir; düzenleyici tur başladıktan sonra önemli bir yükümlülüğünü yerine getirmezse tüketici yine sözleşmeden dönebilir ve düzenleyici yalnızca tüketicinin faydalandığı oranda karşılık talep edebilir.

Hükmün sonucu, paket tur düzenleyicisinin sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan her türlü zarardan sorumlu tutulması ve tüketicinin boşa harcanan tatil zamanı için dahi uygun bir tazminat talep edebilmesidir. Bu son nokta, maddi zararın yanında tüketicinin tatilden beklediği manevi tatmin kaybını da koruma altına alması bakımından dikkat çekicidir. Yargıtay içtihadında, paket turda taahhüt edilen otel standardının sağlanmaması veya programdaki gezilerin gerçekleştirilmemesi gibi durumlarda tüketici lehine bedel indirimi ve tazminata hükmedildiği görülür. Pratik bir örnek vermek gerekirse, beş yıldızlı otel vaadiyle satılan paket turda tüketicinin düşük nitelikli bir tesise yerleştirilmesi hâlinde, TKHK Madde 51 uyarınca tüketici hem bedel indirimi hem de bozulan tatili için tazminat isteyebilir. Maddenin emredici niteliği, bu hakların sözleşmeyle tüketici aleyhine sınırlandırılmasına engel oluşturur.