Tekne Kiralama İptal Edildi: Kapora ve Ödenen Bedel Geri Alınır mı?

Yaz aylarında en sık yaşanan uyuşmazlıklardan biri, önceden ödeme yapılmış bir tekne gezisinin gerçekleşmemesidir. Kiracı vazgeçmiş, tekne sahibi tekneyi başkasına vermiş ya da kötü hava denize çıkışı engellemiş olabilir. Her durumda aynı soru sorulur: tekne kiralama iptal edildiğinde ödenen para geri alınır mı? Cevap, önce tekne kiralama sözleşmesi türünün belirlenmesine bağlıdır. Türk Ticaret Kanunu kaptansız kiralamayı, zaman çarterini ve yolcu taşımayı ayrı kurallara bağlar. Ödenen tekne kiralama kapora tutarının bağlanma parası mı, cayma parası mı yoksa ceza koşulu mu olduğu da sonucu değiştirir. Konaklamalı turlarda tüketici mevzuatındaki paket tur kuralları da gündeme gelebilir. Bu yazı mavi tur iptal hâllerini de kapsayarak kim vazgeçerse ne olacağını, başvuru yerini ve süreleri ele alıyor.

Son güncelleme: 20.10.2026 · Mevzuat kontrolü: 19.10.2026 tarihli mevzuat.gov.tr metinlerine göre yapıldı. Kontrol; TTK, TBK, TKHK, HMK, İİK ve 6325 sayılı Kanun metinleri ile 27.11.2014 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ve 2022 değişikliğini kapsadı.

Tekne Kiralama Sözleşmesi Hukuken Ne Sayılır?

Pek küçük olmayan bir tekne, Türk Ticaret Kanunu bakımından gemidir. TTK m. 931/1’e göre yüzme özelliği bulunan, suda hareket etmesi gereken ve pek küçük olmayan her araç gemi sayılır. Suda ekonomik menfaat sağlama amacına tahsis edilen ya da fiilen böyle kullanılan gemi ise ticaret gemisidir (m. 931/2). Kiraya verilerek gelir elde edilen bir tekne bu nedenle kural olarak ticaret gemisi sayılır. Deniz ticaretine ilişkin sözleşme hükümleri de ticaret gemilerine uygulanır (TTK m. 935/1). Bu hükümlerin tamamı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu resmî metni içinde yer alır.

Gemiyle ilgili sözleşmeler TTK’da tek bir tipte toplanmaz. Hangi hükmün uygulanacağı, tekne sahibinin neyi üstlendiğine bakılarak belirlenir. Sözleşmeye “çarter”, “kiralama” ya da “tur” denmiş olması tek başına belirleyici değildir. Aynı tekne, bir gün kaptansız kiralanabilir, başka bir gün kişi başı bilet satılan tura çıkabilir. Bu nedenle tekne kiralama iptal uyuşmazlığında ilk iş, sözleşmenin içeriğini okumaktır.

Kaptansız ve Kaptanlı Kiralama

Gemi kira sözleşmesinde kiraya veren, belirli bir süre için geminin kullanılmasını kira bedeli karşılığında kiracıya bırakır (TTK m. 1119/1). Kaptansız kiralama bu tanıma açıkça girer. Kiraya verenin gemiyle birlikte gemi adamlarını da kiracının emrine vermesi sözleşmenin niteliğini değiştirmez (m. 1119/2). Kaptanlı ve mürettebatlı bir tekne kiralama sözleşmesi de bu nedenle gemi kira sözleşmesi olabilir.

Bu bölümde hüküm bulunmayan hâllerde TBK’nın adi kira hükümleri, niteliklerine uygun düştüğü ölçüde uygulanır (TTK m. 1130). Kiralanan teknenin bakımı, sigortası ve gemi adamlarına ilişkin borçlar için TTK m. 1123 ilâ 1129 özel kurallar koyar. Teknenin kararlaştırılan tarihte ve yerde denize elverişli olarak teslim edilmesi kiraya verenin temel borcudur (TTK m. 1123).

Zaman Çarteri, Yolcu Taşıma ve Paket Tur

Zaman çarterinde tahsis eden, donatılmış bir geminin ticari yönetimini belli bir süre için tahsis olunana bırakır (TTK m. 1131/1). Teknik yönetim tahsis edende kalır. Kişi başı bilet satılan günlük gezilerde ise ilişki çoğu zaman deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesidir (TTK m. 1247/1). Taşıma, kabin veya koltuk esasına dayanır; teknenin kullanımı yolcuya bırakılmaz.

Konaklamalı mavi tur iptal uyuşmazlıklarında ayrıca paket tur kuralları incelenmelidir. TKHK m. 51/1’e göre paket tur sözleşmesinde, paket tur düzenleyicisi veya aracısı birden çok hizmeti birlikte satar. Bu hizmetler ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan diğer turizm hizmetleridir; en az ikisinin birlikte sunulması gerekir. Hizmetin her şeyin dâhil olduğu fiyatla sunulması ve yirmi dört saatten uzun sürmesi ya da gecelik konaklama içermesi gerekir. Tekne üzerinde konaklamalı ve rotası belirlenmiş bir haftalık gezi bu tanıma girebilir.

Tekne Kiralama Kapora Ödemesinin Hukuki Niteliği

Kapora kelimesi kanunda geçmez. Sözleşme yapılırken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır (TBK m. 177). Bu bağlanma parası, aksine sözleşme veya yerel âdet yoksa kira bedelinden düşülür. Bağlanma parası taraflara sözleşmeden serbestçe vazgeçme hakkı vermez. Bu nedenle tekne kiralama kapora ödemesi, kural olarak bedelin peşin ödenen bir parçasıdır.

Taraflar parayı açıkça cayma parası olarak kararlaştırmışsa her biri sözleşmeden caymaya yetkilidir (TBK m. 178). Parayı veren cayarsa verdiğini bırakır, alan cayarsa aldığının iki katını geri verir. Sözleşme, vazgeçme hâlinde ödenenin tekne sahibinde kalacağını öngörüyorsa ceza koşulu hükümleri uygulanabilir. Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir (TBK m. 182/3). Ancak tacir sıfatını taşıyan borçlu, aşırılık iddiasıyla cezanın indirilmesini isteyemez (TTK m. 22). Üç kurumun ayrıntılı karşılaştırması ve “iade edilmez” yazısının denetimi kapora iadesinde bağlanma parası, cayma parası ve ceza koşulu yazısında yapılmıştır.

İade Edilmez Kaydı ve Haksız Şart

Tekne kiralama sözleşmesi çoğu zaman işletmenin hazırladığı standart bir metindir. Bu metindeki “kapora iade edilmez” kaydı, genel işlem koşulu olarak TBK m. 20 ilâ 25’teki denetime tabidir. Kiracı tüketiciyse TKHK m. 5’teki haksız şart denetimi de uygulanır. Tüketiciyle müzakere edilmeden konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde dengesizlik yaratan şart kesin olarak hükümsüzdür. Örneğin tekne sahibinin kendi kusuruyla ifa etmediği hâli de kapsayan bir iade yasağı bu denetime takılabilir.

Kiracı Vazgeçerse Tekne Kiralama İptal Edilebilir mi?

Bağlanma parası verilen bir sözleşmede kiracının tek taraflı vazgeçmesi, kural olarak sözleşmeye aykırılık oluşturur. Kiracı bu durumda tekne kiralama kapora tutarını kendiliğinden geri isteyemez. Tekne sahibinin ne isteyebileceği, kira hükümlerine kıyasla belirlenir (TTK m. 1130). TBK m. 324’e göre kiralanan kullanıma elverişli tutulduğu sürece, kiracı kendisinden kaynaklanan sebeple kullanmasa bile kira bedelini öder. Ancak kiraya verenin yapmaktan kurtulduğu giderler bedelden indirilir. Kapora bu tutardan düşülür; tutar kaporayı aşarsa fark da istenebilir (TBK m. 177).

Kanun, kiralanan teslim edilmeden önce vazgeçen kiracı için ayrı bir hüküm içermez. TBK m. 325’teki ölçütler bu nedenle yol gösterici olarak değerlendirilebilir. Bu hükme göre kiraya veren, kiralananı başka biçimde kullanmakla elde ettiği veya elde etmekten kasten kaçındığı yararları da indirir. Örneğin geziden iki ay önce yapılan tekne kiralama iptal bildirimi, tekne sahibine aynı tarihi başkasına kiralama imkânı verebilir. Geziden bir gün önceki vazgeçmede ise bu imkân daralır ve kayıp büyüyebilir.

Ödeme cayma parası olarak kararlaştırılmışsa sonuç daha basittir: kiracı caymakla ödediğini kaybeder. Kaybın cayma parasıyla sınırlı olup olmadığı, sözleşmedeki düzenlemeye göre belirlenir. Vazgeçme bildirimi her durumda yazılı ve tarihli yapılmalıdır. Bu bildirim, tekne sahibinin kaybının hesaplanmasında başlıca delil olur.

İnternetten Tekne Kiralama İptal Edilirse Cayma Hakkı

Tüketici, mesafeli sözleşmede on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir (TKHK m. 48/4). Ancak Kanun, kapsam dışı sözleşmeleri yönetmeliğe bırakır. Paket tur ve yolcu taşıma sözleşmelerine Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kural olarak hiç uygulanmaz (m. 2/2-f, h). Gemi kirasında ise Yönetmeliğin m. 15/1-g bendi bazı sözleşmeleri cayma hakkının dışında tutar. Bunlar, belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken ve eğlence veya dinlenme amaçlı boş zaman değerlendirmesine ilişkin sözleşmelerdir. Yönetmeliğin uygulandığı gemi kirasında, belirli bir gün için yapılan tekne kiralama rezervasyonu kural olarak bu istisnaya girebilir. Taraflar aksini kararlaştırmışsa, yani sözleşme cayma hakkı tanıyorsa, o düzenleme uygulanır.

Tekne Kiralama İptal Kararı Tekne Sahibinden Gelirse

Tekneyi kararlaştırılan gün teslim etmeyen, aynı tarihi başkasına veren ya da denize elverişsiz bir tekne sunan işletme borcunu ifa etmemiş olur. TBK m. 123’e göre karşılıklı sözleşmelerde temerrüde düşen tarafa ifa için uygun süre verilebilir. Ancak ifanın belirli bir zamanda gerçekleşmemesi üzerine artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa süre vermek gerekmez (TBK m. 124, bent 3). Belirli bir güne bağlı gezi sözleşmesi çoğu zaman bu niteliktedir.

Bu hâlde kiracı, ifadan vazgeçtiğini hemen bildirerek sözleşmeden dönebilir ve ödediğini geri isteyebilir (TBK m. 125). Tekne sahibi temerrüdünde kusursuz olduğunu ispat edemezse, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğranılan zarar da istenebilir. Örneğin başka bir tekne için ödenen fiyat farkı bu kapsamda değerlendirilebilir. Cayma parası kararlaştırılmış ve tekne sahibi caymışsa, aldığının iki katını geri verir (TBK m. 178).

Mavi Tur İptal Edilirse: Paket Tur Kuralı

Sözleşme paket tur niteliğindeyse TKHK m. 51/6 tüketiciyi ayrıca korur. Tüketiciden kaynaklanmayan nedenlerle tur başlamadan önce iptal edilirse tüketici, önerilen alternatif turu kabul edebilir ya da sözleşmeden dönebilir. Dönme hâlinde paket tur düzenleyicisi veya aracısı, ödenen tüm bedeli kesinti yapmaksızın derhâl iade etmek zorundadır. Ölçüt, iptalin kimden geldiği değil, tüketiciden kaynaklanmamasıdır. Bu nedenle kötü hava gibi bir sebeple yapılan mavi tur iptal kararında da “kapora yanar” kaydı bu hükmün önüne geçemez.

Kötü Hava Nedeniyle Tekne Kiralama İptal Olursa

Fırtına veya yetkili idarenin denize çıkışa izin vermemesi gibi olaylar, tarafların kusuru dışında gelişebilir. TBK m. 136’ya göre borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa borç sona erer. Karşılıklı sözleşmelerde borçtan kurtulan taraf, karşı taraftan aldığını sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri verir. Tekne sahibi de kalan bedeli isteme hakkını kaybeder. Bu durumda tekne kiralama kapora tutarı da kural olarak iade kapsamındadır. Kanun veya sözleşmeyle hasarın ifadan önce alacaklıya yüklendiği durumlar ise bu kuralın dışındadır. Paket turda kötü hava nedeniyle yapılan iptalde tüketici, ayrıca TKHK m. 51/6’daki dönme hakkını kullanabilir.

Her kötü hava imkânsızlık doğurmaz. Gezi başka bir gün yapılabiliyorsa ve sözleşme belirli bir güne bağlı değilse, engel geçici sayılabilir. Doğum günü ya da evlilik teklifi gibi belirli bir güne bağlı gezide ise ifa o gün için imkânsızlaşmış olabilir. Sözleşmede hava muhalefetinde başka bir tarih verileceğine ilişkin açık bir kayıt varsa öncelikle o kayıt uygulanır; tüketici sözleşmesinde bu kaydın da haksız şart denetimi saklıdır. İfanın kısmen imkânsızlaşmasında TBK m. 137 uygulanır; gezinin yarısında dönülmesi buna örnektir.

Ceza koşulu bakımından da özel bir kural vardır. TBK m. 182/2’ye göre asıl borç, aksi kararlaştırılmadıkça, borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmişse cezanın ifası istenemez. Gezi kötü hava yüzünden yapılamadıysa, kiracıdan “iptal cezası” istenmesi bu hükme takılabilir. İmkânsızlığı gecikmeksizin bildirmeyen borçlu ise bundan doğan zarardan sorumludur (TBK m. 136/3). Geri isteme kurallarının genel çerçevesi sebepsiz zenginleşme ve geri alma yolları yazısında açıklandı.

Gezi Sırasında Arıza ve Hareketsiz Kalan Tekne

Kiralanan teknenin arızası gezi başladıktan sonra ortaya çıkabilir. Gemi kira sözleşmesinde geminin ayıplarından doğan tamir giderleri kiraya verene aittir (TTK m. 1124/1). Gemi ayıbından dolayı yirmi dört saatten fazla hareketsiz kalırsa, aşan süre için kira bedeli ödenmez; ödenmişse geri verilir (m. 1124/2). Bu kural, uzun süreli kiralamalarda kiracıyı ayıplı tekne için bedel ödemekten korur.

Zaman çarterinde benzer bir kural TTK m. 1136/2’de yer alır. Geminin hareketsiz kaldığı süre en az yirmi dört saati geçmişse, ticari bakımdan yararlanılamayan süre için ücret ödenmez. Günlük kiralamalarda yirmi dört saatlik eşik çoğu zaman aşılmaz. Bu durumda kiracı, TBK’nın kiralananın ayıbına ilişkin genel hükümlerine başvurabilir. Ayıp ve arıza, fotoğraf, video ve yazışmayla anında belgelenmelidir.

Tekne Kiralama İptal Uyuşmazlığında Görevli Merci

TKHK m. 3’e göre ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden kişi tüketicidir. Tekneyi tatil, kutlama veya gezi için kiralayan kişi ile bu işi ticari amaçla yapan işletme arasındaki sözleşme kural olarak tüketici işlemidir. Tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemeleri görevlidir (TKHK m. 73/1). Değeri kanundaki parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (TKHK m. 68/1). Sınır her yıl yeniden belirlendiği için başvuru tarihindeki tutar esas alınır.

Sözleşmenin TTK’da düzenlenmiş olması, tüketici mahkemesinin görevini engellemez (TKHK m. 83/2). Paket turda ticari veya mesleki amaçla katılan kişi de tüketici sayılır (TKHK m. 51/9). Paket tur dışında, bir şirket etkinliği için yapılan tekne kiralama sözleşmesi farklı değerlendirilir. TTK m. 4/1-a’ya göre TTK’da öngörülen hususlardan doğan davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari davadır. Gemi kira sözleşmesi ve zaman çarteri TTK’da düzenlendiği için bu davalara kural olarak asliye ticaret mahkemesi bakar (TTK m. 5/1).

Görevsizlik Kararında İki Haftalık Süre

Yanlış mahkemede açılan dava kendiliğinden düşmez, ancak süre kaçırılırsa hak kaybı doğar. Görevsizlik kararı kesinleşince, iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurularak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmelidir. Bu yapılmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m. 20/1). Zamanaşımı süresi de bu arada işlemeye devam edebilir.

Arabuluculuk Dava Şartı mı?

Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK m. 73/A/1). Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve heyet kararlarına itirazlar bu kuralın dışındadır. Ticari davalarda ise konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında arabuluculuk dava şartıdır (TTK m. 5/A/1). Kapora iadesi davası her iki ihtimalde de bir para alacağı olduğundan, hakem heyeti dışındaki yolda önce arabulucuya gidilir.

Yetkili Merci

Hakem heyetine başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki heyete yapılabilir (TKHK m. 68/3). Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (TKHK m. 73/5). Genel yetkili mahkeme ise davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6/1). Sözleşmeden doğan dava, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m. 10/1). Hakem heyeti süreci ve itiraz süreleri tüketici hakem heyeti zamanaşımı ve itiraz süresi yazısında anlatıldı.

Tekne Kiralama İptal Davası Kime Karşı Açılır?

İade talebi, sözleşmeyi kendi adına yapan ve parayı alan kişiye yöneltilir. Bu kişi tekne sahibi, tekneyi işleten şirket ya da tekneyi kendi adına kiraya veren bir aracı olabilir. Tekne malikinin sözleşmede taraf olmadığı durumda ona karşı sözleşmeden doğan iade talebi kural olarak yöneltilemez. Paket turda düzenleyicinin Türkiye’de temsilcisi yoksa paket tur aracısı düzenleyici gibi sorumludur (TKHK m. 51/3).

Rezervasyon bir internet platformu üzerinden yapılmış olabilir. Platformun yalnız aracılık yapıp yapmadığı, ödemeyi kendi adına alıp almadığı ve sözleşmenin tarafı olup olmadığı ayrıca incelenmelidir. Bu sorunun cevabı, davalının kim olacağını belirler. Yanlış kişiye yöneltilen dava, taraf sıfatı yokluğundan reddedilebilir.

Talep Kalemleri ve Deliller

İade talebi; sözleşmeden dönmede TBK m. 125’e, imkânsızlıkta TBK m. 136’ya dayanır. Tekne sahibi temerrüdünde kusursuz olduğunu ispat edemezse ek zarar TBK m. 125 kapsamında istenir. Cayma parası kararlaştırılmışsa iki katı talebi TBK m. 178’e dayanır. Ödeme tarihinden ya da temerrüt tarihinden itibaren faiz, talebin hukuki sebebine göre belirlenir. Deliller arasında sözleşme veya rezervasyon onayı, banka dekontu, yazışmalar, vazgeçme veya dönme bildirimi ile hava durumuna ilişkin resmî uyarı kayıtları sayılabilir.

Geçici Koruma: İhtiyati Haciz ve Delil Tespiti

Gemi kira sözleşmesinden ve geminin kullanılması amacıyla yapılan sözleşmelerden doğan istemler deniz alacağıdır (TTK m. 1352/1-f). TTK m. 935/2-a, cebrî icraya ilişkin özel hükümleri yatlara da uygular. Bu alacak için tekne üzerine ihtiyati tedbir konulamaz; yalnız ihtiyati haciz istenebilir (TTK m. 1353/1). Haczin hangi tekneye uygulanabileceği ise TTK m. 1369’daki şartlara bağlıdır; borçlu kiraya veren teknenin maliki değilse bu yol daralabilir. Ancak alacaklının 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında teminat vermesi zorunludur (TTK m. 1363/1). Bu yük, küçük tutarlı bir kapora iadesinde bu yolu çoğu zaman ekonomik olmaktan çıkarır.

Tekne sahibinin tekne dışındaki mal ve alacakları için İİK m. 257’deki genel ihtiyati haciz şartları uygulanır. Delillerin kaybolma tehlikesi varsa HMK m. 400 uyarınca delil tespiti istenebilir. Teknenin gezi günündeki durumunun bilirkişiyle tespiti, arıza iddiasında güçlü bir delil olur. Gemiye özgü ihtiyati haciz kuralları tekne satışında geçici koruma ve gemi sicili yazısında da özetlendi.

Tekne Kiralama İptal Hâlinde Süreler ve Harç

Süre, sözleşmenin türüne göre değişir ve hak kaybı yaratabilecek en önemli konudur. TTK m. 1246/1’e göre gemi kira ve zaman çarteri sözleşmelerinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Süre, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (m. 1246/2). Yolcu taşıma sözleşmesinden doğan alacaklar ise kural olarak iki yılda zamanaşımına uğrar (TTK m. 1270/2). İmkânsızlıkta iade sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapılır; TBK m. 82 bunun için iki ve on yıllık süreler öngörür. Hangi sürenin uygulanacağı tartışmalı olabileceğinden, talebin bir yıl içinde ileri sürülmesi hak kaybı riskini azaltır.

Harç ve Dava Değeri

Tüketici mahkemelerinde tüketiciler tarafından açılan davalar harçtan muaftır (TKHK m. 73/2). Ticari davada konusu para olan alacak davası nispi harca tabidir ve dava değeri istenen tutardır. Harç tutarları her yıl yeniden belirlendiği için dava tarihindeki tarife esas alınmalıdır.

Aşağıdaki tablo, tekne gezisinde karşılaşılan sözleşme türlerini ve iptalin sonuçlarını birlikte gösterir.

Sonuç

Tekne kiralama iptal edildiğinde ödenen paranın akıbeti, önce sözleşmenin türüne bağlıdır. Kaptansız kiralama gemi kira sözleşmesidir; kaptanlı bir tekne kiralama sözleşmesi de teknenin kullanımı kiracıya bırakılmışsa bu niteliktedir. Kişi başı bilet satılan gezi yolcu taşımaya, konaklamalı tur ise paket tura yaklaşabilir. Tekne kiralama kapora ödemesi, aksi kararlaştırılmadıkça bağlanma parasıdır ve kiracıya serbestçe vazgeçme hakkı vermez. Bu durumda kiracı vazgeçerse tekne sahibi, kurtulduğu giderleri ve başka kiralamadan elde ettiği yararları indirerek kira bedelini isteyebilir. Tekne sahibi vazgeçerse kiracı sözleşmeden dönüp ödediğini ve şartları varsa zararını isteyebilir. Kötü hava ifayı imkânsızlaştırdıysa, hasar sözleşmeyle kiracıya yüklenmemişse ödenen kural olarak iade edilir; aksi kararlaştırılmadıkça ceza koşulu da istenemez. Paket tur niteliğindeki bir mavi tur iptal edilirse ve iptal tüketiciden kaynaklanmıyorsa, bedel kesintisiz ve derhâl iade edilir. İnternetten yapılan belirli tarihli rezervasyonda on dört günlük cayma hakkı ise kural olarak bulunmaz. Tüketici işlemlerinde hakem heyeti veya tüketici mahkemesi görevlidir; diğer hâllerde ticari dava söz konusu olabilir. Gemi kira sözleşmesinden doğan alacaklar bir yılda zamanaşımına uğradığından talep geciktirilmemelidir.

Sık Sorulan Sorular

Tekne kiralama iptal edilirse kapora geri alınır mı?

Kimin vazgeçtiğine ve kaporanın niteliğine bağlıdır. Kapora kural olarak bağlanma parasıdır. Tekne sahibi vazgeçerse kiracı sözleşmeden dönüp ödediğini geri isteyebilir. Bağlanma parasında kiracı vazgeçerse tekne sahibi, kurtulduğu giderleri ve başka kiralamadan elde ettiği yararları indirerek kira bedelini isteyebilir; kapora bundan düşülür. Cayma parası kararlaştırılmışsa cayan kiracı ödediğini kaybeder, cayan tekne sahibi iki katını öder.

Kötü hava yüzünden tekne gezisi yapılamazsa para iade edilir mi?

Gezi tarafların sorumlu olmadığı bir sebeple imkânsızlaşırsa TBK m. 136 uyarınca borç sona erer ve ödenen bedel sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilir. Gezi başka bir gün yapılabiliyorsa ve sözleşme belirli bir güne bağlı değilse engel geçici sayılabilir. İptal cezası ise TBK m. 182/2 uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça istenemez. Sözleşmeyle hasar kiracıya yüklenmişse sonuç değişebilir.

İnternetten yapılan tekne kiralamasında 14 günlük cayma hakkı var mı?

Kural olarak yoktur. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 15/1-g, belirli bir tarihte yapılması gereken ve eğlence veya dinlenme amaçlı boş zaman değerlendirmesine ilişkin sözleşmeleri cayma hakkının dışında tutar. Belirli bir gün için yapılan tekne kiralaması bu istisnaya girebilir. Sözleşme ayrıca cayma hakkı tanıyorsa o düzenleme uygulanır.

Mavi tur iptal edilirse ödenen bedelin tamamı geri alınır mı?

Mavi tur paket tur niteliğindeyse ve tur başlamadan önce tüketiciden kaynaklanmayan bir nedenle iptal edildiyse, tüketici sözleşmeden dönebilir. Bu durumda ödenen tüm bedel kesinti yapılmaksızın derhâl iade edilir (TKHK m. 51/6). Tüketici isterse önerilen alternatif turu da kabul edebilir.

Tekne kiralama uyuşmazlığında nereye başvurulur?

Kiracı tüketiciyse, parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üstündekilerde arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine başvurulur. Kiracı şirket gibi ticari amaçla hareket ediyorsa, gemi kira sözleşmesi TTK’da düzenlendiği için uyuşmazlık kural olarak ticari davadır. Bu durumda önce arabulucuya, sonra asliye ticaret mahkemesine gidilir. Ancak sözleşme paket tur niteliğindeyse şirket de tüketici sayılır (TKHK m. 51/9).

Tekne kiralama sözleşmesinden doğan iade talebi ne kadar sürede zamanaşımına uğrar?

Sözleşme gemi kira veya zaman çarteri niteliğindeyse TTK m. 1246 uyarınca bu sözleşmelerden doğan bütün alacaklar, muacceliyetten itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar. Yolcu taşımada süre kural olarak iki yıldır (TTK m. 1270/2). Uygulanacak süre tartışmalı olabileceğinden talebin bir yıl içinde ileri sürülmesi güvenli yoldur.