TMK 208. Madde
(1) Eşler, her zaman yeni bir mal rejimi sözleşmesiyle önceki veya başka bir mal rejimini kabul edebilirler.
(2) Mal ayrılığına geçişi gerektiren sebebin ortadan kalkması hâlinde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine eski mal rejimine dönülmesine karar verebilir.
TMK 208. Madde Gerekçesi
Maddenin birinci fıkrasıeşlere her zaman için yeni bir mal rejimi sözleşmesiyle önceki ya da başka bir mal rejimi kabul etme olanağısağlamaktadır. İkinci fıkra, yürürlükteki Kanunun 179 uncu maddesinin ikinci fıkrasınıkarşılamaktadır. Buna göre, mal ayrılığına geçişi gerektiren haklısebeplerin ortadan kalkmasıhâ linde, eşler arasında kendiliğinden eski rejime dönme söz konusu olmamaktadır. Bunun için eşlerden birinin istemi üzerine hâ kim tarafından, mal ayrılığına dönüşten önceki rejime dönme kararıverilmesi zorunludur.
Açıklama
TMK 208. maddesi, mal ayrılığına geçişin ardından eski ya da başka bir mal rejimine dönme yollarını düzenlemektedir. İki ayrı yol mevcuttur: birincisi, eşlerin her zaman yeni bir mal rejimi sözleşmesiyle önceki ya da farklı bir rejimi kabul edebilmeleri; ikincisi ise mal ayrılığına geçişe yol açan sebebin ortadan kalkması hâlinde hâkimin eşlerden birinin talebi üzerine önceki rejimin yeniden kurulmasına karar verebilmesi.
Birinci yol, eşlerin özerk iradesine dayanır ve noter şekline uyulması koşuluyla her zaman kullanılabilir. İkinci yol, mahkeme kararıyla gerçekleştirilen zorunlu geçişin ardından o geçişin sebebi ortadan kalktığında gündeme gelir; örneğin borçlarını ödeyen ve mali durumunu düzelten eş adına önceki rejime geri dönüş talep edilebilir.
Mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçilmişse yeniden önceki rejime dönüşün de mahkeme kararıyla sağlanması gerekmektedir. Eşlerin önceki rejimi sözleşmeyle benimsemiş olması, kararla dönüşten sonra otomatik olarak o rejime geri dönüldüğü anlamına gelmez. Bu hüküm, mal rejiminin değişkenlik gösteren yaşam koşullarına uyum sağlayabilen esnek bir yapıya sahip olmasını güvence altına alır.