TMK 207. Madde
(1) Yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir.
TMK 207. Madde Gerekçesi
Mal ayrılığına dönüşüm isteminde yetkili mahkemenin istemde bulunan eşin yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Madde İsviçre Medenî Kanununun 186 ncı maddesi ve 1984 tarihli Öntasarının 167 nci maddesine paralel bir düzenleme getirmiştir.
Açıklama
TMK Madde 207, mal ayrılığına dönüşüm isteminde yetkili mahkemenin eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu belirleyerek, TMK’nın 206. maddesinde düzenlenen haklı sebeple mal ayrılığına geçiş davasının usuli çerçevesini tamamlar. Bu hüküm, dönüşüm davasının nerede açılacağı konusundaki belirsizliği gidererek, davacı eşe yer bakımından kolaylık tanır. Düzenleme, eşlerden birinin yerleşim yerini yetkili kılarak, gerek istemde bulunan eşin gerekse karşı eşin yerleşim yerinde dava açılabilmesine imkân verir; böylece eşlerin ayrı yerlerde yaşadığı hâllerde dahi davacı, kendi ya da eşinin bulunduğu yer mahkemesinde işlem yapabilir. Hüküm, mal ayrılığına geçişe ilişkin maddi koşulları düzenleyen 206. madde ile birlikte okunduğunda anlam kazanan, tamamlayıcı bir yetki kuralıdır.
Maddenin işleyişinde, mal ayrılığına dönüşüm talebiyle açılacak davada davacı eş, kendi yerleşim yeri ile karşı eşin yerleşim yeri mahkemelerinden dilediğini seçebilir. Bu seçimlik yetki, davacının lehine bir kolaylık sağlar ve özellikle eşlerin fiilen ayrı yaşadığı, farklı şehirlerde bulunduğu durumlarda davacının kendi bulunduğu yerde dava açabilmesini mümkün kılar. Yetkinin bu biçimde geniş tutulması, haklı sebeple mal ayrılığına geçmek isteyen eşin, karşı eşin uzakta olması nedeniyle güçlükle karşılaşmasını önler. Hüküm İsviçre Medenî Kanunu’nun ilgili düzenlemesiyle paralel olup, aile hukuku davalarında davacıyı koruyan genel eğilimle uyumludur ve uygulamada davacıya esneklik tanır.
Hükmün sonucu, davacının seçtiği yetkili yer mahkemesinde davanın görülmesidir; davanın yetkisiz bir mahkemede açılması hâlinde, süresinde ileri sürülen yetki itirazıyla dosya yetkili mahkemeye gönderilir. Yargıtay, mal rejiminin değiştirilmesine ilişkin davalarda yetki kurallarının doğru uygulanmasını aramakta, davacının yerleşim yeri seçeneğini geçerli saymaktadır. Somut örnek: kocanın malvarlığını tehlikeye düşürmesi nedeniyle mal ayrılığına geçmek isteyen ve kocadan ayrı bir şehirde yaşayan kadın, mal ayrılığına dönüşüm davasını kocanın bulunduğu şehre gitmek zorunda kalmadan kendi yerleşim yeri mahkemesinde açabilir; mahkeme yetkili olduğundan davayı esastan inceleyerek haklı sebebin varlığını değerlendirir.