TMK 218. Madde
(1) Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar.
TMK 218. Madde Gerekçesi
Edinilmişmallara katılma rejimi, İsviçre Medenî Kanununda 1 Ocak 1988 tarihinde yürürlüğe giren bir değişiklikle, bu ülkede “yasal mal rejimi” olarak kabul edilmiştir. Yürürlükteki Kanunda eşler arasındaki yasal mal rejiminin “mal ayrılığı” olduğu belirtilmiştir. Evlilik birliği sona erdiğinde, mal ayrılığırejiminin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığı, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediği ve ev işlerini yapan ve hatta kocasına mesleğinin icrasında yardımcıolan kadının durumunu hiçnazara almadığı, meslek çevrelerinde ve kamu oyunda ağır eleştirilere uğramıştır. Bu nedenle, “edinilmişmallara katılma” rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Yürürlükteki Kanunda bu konuda hüküm olmadığıcihetle, edinilmişmallara katılma rejimine ilişkin bütün hükümler, İsviçre Medenî Kanunundan çeviri suretiyle alınmıştır. Madde, İsviçre Medenî Kanununun 196 ncı maddesinin karşılığıdır. Bu hükümle, edinilmişmallara katılma rejiminde eşlerin iki grup malıolduğu kabul edilmiştir. Bunlar, edinilmişmallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarıdır. Eşlerden her biri evlilik birliğinin devamısüresince her iki grup mal üzerinde de mülkiyet hakkına sahip olduğundan, bu mallar üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarrufta bulunma haklarıkendilerine aittir.
Açıklama
TMK 218. maddesi, edinilmiş mallara katılma rejiminin kapsamını belirleyen açılış hükmüdür. Bu rejim iki mal kümesini kapsar: her eşin edinilmiş malları ve kişisel malları. Her eş, kendi malvarlığını ayrı yönetir ve bunlar üzerinde bağımsız tasarruf hakkına sahiptir; ancak rejim sona erdiğinde edinilmiş mallar bakımından eşler arasında hesaplaşma yapılır.
Edinilmiş mallar ile kişisel mallar arasındaki ayrım, rejimin temel eksenini oluşturmaktadır. Edinilmiş mallar, evlilik süresince karşılık verilerek elde edilen malvarlığı değerleridir; bunlar üzerinde rejim sona erince eşlerin karşılıklı katılma alacakları doğar. Kişisel mallar ise evlilikten önce sahip olunan ya da bağış ve miras yoluyla edinilen değerlerdir; bunlar üzerinde diğer eşin katılma hakkı bulunmaz.
İki küme arasındaki sınırın belirlenmesi uygulamanın en tartışmalı boyutunu oluşturmaktadır. Karma nitelikteki malvarlığı değerleri, kısmen kişisel kısmen de edinilmiş mal sayılabilir; bu durumda denkleştirme kuralları devreye girer. TMK 218, sonraki maddelerde ayrıntılanan bu sistemi hukuki çerçeve olarak kuran temel hükümdür.