TMK 220. Madde
(1) 2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
TMK 220. Madde Gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 198 inci maddesinde olduğu gibi, yasa gereği kişisel mallardan sayılan değerleri düzenlemektedir. Maddenin (1) numaralıbendinde eşlerin sadece kişisel kullanımına yarayan eş ya kişisel mal sayılmıştır. Eşlerin giysileri, saati, çantası, spor alet ve malzemeleri, ziynet eşyasıbunlara örnek verilebilir. Bunlar evlilik birliğinin başlangıcında mevcut olabileceği gibi karşılıksız olarak sonradan da edinilmişolabilir. Hatta, karşılığıedinilmişmallardan da ödenmişolabilir. Ancak bu hâ lde diğer eşin denkleştirme isteminde bulunmasıhakkısaklıdır. Maddenin (2) numaralıbendinde eşlerin edinilmişmallara katılma rejiminin başlangıcında sahip olduklarıve ya bu rejimin kurulmasından sonra miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği tüm malvarlığıdeğerleri kişisel mallardan sayılmıştır. Maddenin (3) numaralıbendi, eşin kişisel durumu göz önünde tutulmak suretiyle ödendiği, onun acı, üzüntü ve ızdırabısonucu tamamen kişisel nitelikteki zararlarının karşılığıolduğu göz önünde tutulmak suretiyle, manevî tazminat alacaklarının da kişisel mal olduğunu kabul etmiştir. Maddenin (4) numaralıbendinde, tüm kişisel malların herhangi bir şekilde el ya da şekil değiştirmesi hâ linde, onun yerine geçen ikame değerlerin de kişisel mal olacağıkabul edilmiştir. Bir malın tahrip edilmesi dolayısıyla elde edilen sigorta tazminatıve ya sair tazminat ya da kamulaştırma karşılığı olarak ödenen meblağbura ya girer.
Açıklama
TMK 220. maddesi, hangi malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kanun gereği olarak belirlemektedir. Dört temel kategori mevcuttur: yalnızca eşin kişisel kullanımına yarayan eşya; mal rejimi başladığında eşe ait olan ya da sonradan miras veya bağış yoluyla gelen mallar; manevi tazminat alacakları; ve kişisel malların yerine geçen değerler.
Kişisel kullanıma özgü eşya (kıyafet, takı, mesleki alet-edevat gibi) değerleri genellikle düşük olmakla birlikte tasfiye hesabından dışlanır. Miras ve bağış yoluyla gelen mallar ise değerleri ne olursa olsun kişisel mal sayılır; bu kural, üçüncü kişilerden bedelsiz kazanımların evlilik ortaklığını aşmasını önler. Manevi tazminat, kişiliği doğrudan ilgilendirdiğinden kişisel mal alanında kalmaktadır.
Kişisel malların yerine geçen değer kuralı (sürrogasyon), bir kişisel malın elden çıkarılmasıyla elde edilen bedelin ya da satın alınan yeni malın yine kişisel mal sayılmasını sağlar. Bu kural, enflasyon ve piyasa koşullarına göre değişen varlıkların tasfiye sırasında doğru biçimde sınıflandırılmasına imkân tanır. Sürrogasyonun uygulanabilmesi için alınan yeni değerin kişisel maldan kaynaklandığının ispat edilmesi gerekir.