TMK 224. Madde
(1) Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur.
TMK 224. Madde Gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 202 inci maddesini karşılamaktadır. Mal rejiminin eşlerin kişisel borçları üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. Madde eşlerden herbirinin kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumlu olacaklarınıöngörmüştür. Eşin borcu nedeniyle sorumlu tutulabilecek mal sadece kişisel mallarıdeğil, aynızamanda bu eşin edinilmişmallarınıda kapsar. Ancak, diğer rejimlerde olduğu gibi, eşlerden birinin evlilik birliğini temsilen ailenin ihtiyaçları dolayısıyla yapacağıborçlardan dolayıeşlerin müteselsilen sorumlu olacağıtabiî dir. (m.189)
Açıklama
TMK Madde 224, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu düzenleyerek, mal rejiminin borç ilişkileri üzerindeki etkisizliğini açıkça ortaya koyar. Tek fıkralık hüküm, her eşin kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumlu olduğunu belirtir. Bu kural, edinilmiş mallara katılma rejiminin bir borç ortaklığı doğurmadığını, eşlerin malvarlıklarının ve borçlarının kural olarak ayrı kaldığını gösterir. Hüküm, eşlerin yönetim ve tasarruf serbestisini düzenleyen TMK m.223 ile mantıksal bütünlük içindedir; çünkü malvarlığı üzerinde tek başına tasarruf yetkisi olan eş, o malvarlığıyla borçlarından da tek başına sorumludur. Ayrıca evlilik birliğinin temsiline ilişkin m.188-189 hükümleri saklıdır ve ailenin sürekli ihtiyaçları için yapılan borçlarda müteselsil sorumluluk gündeme gelebilir.
Uygulamada bu hüküm, bir eşin alacaklılarının yalnızca o eşin malvarlığına başvurabileceği, diğer eşin kişisel veya edinilmiş mallarına kural olarak el atamayacağı anlamına gelir. Sorumluluğun kapsamına eşin yalnızca kişisel malları değil, aynı zamanda edinilmiş malları da girer; yani alacaklı, borçlu eşin maaşına, banka hesabına, taşınmazına ve diğer edinimlerine başvurabilir. Buna karşılık TMK m.189 uyarınca eşlerden biri evlilik birliğini temsilen ailenin sürekli ihtiyaçları için borçlandığında, örneğin mutat ev alışverişi veya konut kirası gibi hallerde, eşler üçüncü kişiye karşı müteselsilen sorumlu olur; bu da maddedeki bireysel sorumluluk kuralının önemli bir istisnasını oluşturur. Tasfiye aşamasında ise eşler arasındaki iç ilişkide borçların hangi mal grubuna ait olduğu m.230 denkleştirme kurallarına göre ayrıca belirlenir.
Bu düzenlemenin sonucu, eşlerden birinin borç batağına düşmesinin diğer eşin malvarlığını kural olarak tehlikeye atmaması, böylece her eşin ekonomik bağımsızlığının korunmasıdır. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi, bir eşin kişisel borcundan dolayı diğer eşin mallarına başvurulamayacağını, ancak ailenin sürekli ihtiyaçları için yapılan borçlarda TMK m.189 uyarınca müteselsil sorumluluğun doğacağını; TMK Madde 224 kapsamında eşin kendi borcundan edinilmiş malları dahil tüm malvarlığıyla sorumlu tutulacağını kabul etmektedir. Somut bir örnek: eşin ticari işletmesi için aldığı banka kredisini ödeyememesi halinde alacaklı banka, yalnızca o eşin taşınmazlarına ve hesaplarına haciz koyabilir; diğer eşin adına kayıtlı mallara, borç ailenin müşterek ihtiyacı için yapılmadıkça başvuramaz.