TMK 242. Madde
(1) Mal ayrılığı rejiminde eşlerden her biri, yasal sınırlar içerisinde kendi malvarlığı üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf haklarını korur.
TMK 242. Madde Gerekçesi
Maddeyle eşlerin seçimlik rejim olarak mal ayrılığısistemini seçebilme olanağı getirilmiştir. Ülkemizde genişbir uygul ama alanıbulan ve uzun yıllardan beri toplum 47 tarafından yakından bilinen yürürlükteki Kanunda mevcut mal ayrılığırejiminin tercih edilmesi mümkündür. Eşlere bu olanağın tanınmasıamacıyla İsviçre’de olduğu gibi klasik mal ayrılığırejimi, seçimlik rejim olarak kabul edilmiştir. Bu durumda eşlerin herbiri kendi malvarlığının yönetim, yararlanma ve tasarruf yetkisine sahiptir. Ancak, söz konusu yönetim ve yararlanma hakkımaddede belirtildiği üzere “yasal sınırlar” içerisinde mevcuttur. Örneğin hâ kim, evlenmenin genel hükümlerinde öngörüldüğüüzere, bu rejimde de eşlerden birisinin istemi üzerine ailenin geçimi için her birinin yapacağıparasal katkıyıbelirleyebilir (m.196) ve ya ailenin korunmasıamacıyla eşlerin kendi malvarlıklarıüzerindeki tasarruf yetkisini sınırlayabilir.
Açıklama
TMK 242. maddesi, mal ayrılığı rejiminin temel kuralını ortaya koymaktadır: bu rejimde her eş, yasal sınırlar içinde kendi malvarlığı üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf haklarını bağımsız olarak kullanmaya devam eder. Evlilik birliği, her eşin bireysel malvarlığı üzerindeki yetkisini kısıtlamaz.
Mal ayrılığı rejimi, eşler sözleşmeyle bu rejimi tercih ettiğinde ya da mahkeme kararıyla bu rejime geçildiğinde uygulanır. Bu rejimde edinilmiş mallar-kişisel mallar ayrımı yapılmaz; tasfiyede katılma alacağı hesaplanmaz. Her eş kendi malvarlığını tamamen bağımsız biçimde yönetir ve borçlarından yalnızca kendisi sorumludur.
Mal ayrılığı rejimi, ticari risk taşıyan işletmeci eşlerin tercih ettiği bir düzenleme olarak öne çıkmaktadır. Bir eşin yüksek ticari borç yüküne rağmen diğer eşin malvarlığının korunması, bu rejimin pratik çekiciliğini açıklamaktadır. Yasal sınırlar arasında aile konutu (TMK 194), birliği temsil yetkisi (TMK 188-191) ve birliğin korunması önlemleri (TMK 195-201) yer almaktadır; bu sınırlar mal ayrılığı rejiminde de geçerliliğini korur.