TMK 633. Madde
(1) Mirasbırakanın alacaklarını elde edemeyeceklerinden inandırıcı sebeplerle kuşku duyan alacaklıları, istedikleri hâlde alacakları ödenmediği veya kendilerine güvence verilmediği takdirde, mirasbırakanın ölümünden ya da vasiyetnamenin açılmasından başlayarak üç ay içinde, terekenin resmî tasfiyesini isteyebilirler.
(2) Aynı koşulların varlığı hâlinde vasiyet alacaklıları da, haklarının korunması için gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilirler.
TMK 633. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 573 üncü maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki maddenin kenar başlığı “Alacaklıların talebi üzerine” şeklinde iken, içeriğiyle uyumu sağlamak ve bu alacaklıların kimin alacaklılarıolduğunu kenar başlıkta orta ya koymanın daha uygun olacağıdüşüncesiyle “Mirasbırakanın alacaklılarının istemi ile” şeklinde kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur. Arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Alacaklarınıistedikleri hâ lde alamayan ve inandırıcınedenlerle alamayacaklarından kuşku duyan alacaklılara, resmî tasfiyeyi isteme hakkıtanınmış, böylece terekenin aktifinden borçların çıkarılmasıyoluyla gerçekleştirilecek resmî tasfiye ile alacaklarına kavuşma olasılığıyaratılmak istenmiştir.
Açıklama
TMK Madde 633, terekenin resmî tasfiyesinin mirasbırakanın alacaklılarının istemiyle başlatılmasını düzenleyerek alacaklıları korumayı amaçlar. Hüküm, resmî tasfiyeyi mirasçıların istemiyle başlatan TMK m.632 ile birlikte resmî tasfiyenin iki ayrı başlatılma yolundan ikincisini oluşturur. Gerekçeye göre madde eski Kanun’un 573. maddesini karşılamakta olup kenar başlığı, bu alacaklıların kimin alacaklısı olduğunu açıkça göstermek amacıyla “Mirasbırakanın alacaklılarının istemi ile” şeklinde yeniden kaleme alınmıştır. Düzenlemenin temel mantığı, mirasçıların mirası kabul etmesi hâlinde terekenin onların kişisel malvarlığına karışarak alacaklıların güvencesinin zayıflaması riskine karşı, alacaklılara terekenin ayrı tutularak tasfiye edilmesini isteme hakkı tanımaktır.
Maddenin uygulanmasında resmî tasfiye isteme hakkı, belirli koşulların birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Birinci olarak alacaklı, alacağını elde edemeyeceğinden inandırıcı sebeplerle kuşku duymalıdır; ikinci olarak istediği hâlde alacağı ödenmemiş veya kendisine güvence verilmemiş olmalıdır. Bu koşullar gerçekleştiğinde alacaklı, mirasbırakanın ölümünden ya da vasiyetnamenin açılmasından başlayarak üç ay içinde sulh mahkemesinden terekenin resmî tasfiyesini isteyebilir. Bu üç aylık süre hak düşürücü niteliktedir ve kaçırılması hâlinde resmî tasfiye istenemez. İkinci fıkra uyarınca, aynı koşulların varlığı hâlinde vasiyet alacaklıları da haklarının korunması için gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir. Böylece terekenin aktifinden borçların çıkarılması yoluyla yürütülecek resmî tasfiye ile alacaklılara alacaklarına kavuşma olanağı yaratılır ve tereke malları mirasçıların kişisel borçlarına karşı korunur.
Koşulları sağlayan alacaklının istemi üzerine açılan resmî tasfiyede tereke ayrı tutularak TMK m.634 ve m.635 hükümleri uyarınca tasfiye edilir, borçlar terekenin aktifinden ödenir. Süresinde başvurmayan alacaklı ise bu özel korumadan yararlanamaz. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi içtihatlarında, üç aylık sürenin hak düşürücü olduğu ve alacaklının kuşkusunu inandırıcı sebeplerle ortaya koyması gerektiği vurgulanır. Somut bir örnek: mirasbırakanın 200.000 TL alacaklısı, mirasçıların mali durumunun kötü olduğunu ve terekeyi tükettiklerini görerek alacağını alamayacağından kuşku duyuyorsa, ölümden itibaren üç ay içinde sulh mahkemesinden resmî tasfiye isteyebilir; bu sayede tereke malları mirasçıların kendi alacaklılarından önce mirasbırakanın borçlarına tahsis edilir. TMK Madde 633 böylece alacaklının güvencesini korur.