TMK 634. Madde
(1) Resmî tasfiye, sulh mahkemesince veya atayacağı bir ya da birkaç tasfiye memuru tarafından yapılır.
(2) Resmî tasfiyeye terekenin defterinin düzenlenmesiyle başlanır ve aynı zamanda yapılacak ilânla mirasbırakanın alacaklılarından ve borçlularından, belirtilen süre içinde alacaklarını ve borçlarını bildirmeleri istenir.
(3) Terekenin daha önce resmî defteri düzenlenmiş ise resmî tasfiye bu deftere göre yapılır.
(4) Tasfiye memuru, göreviyle ilgili işlerini sulh mahkemesinin gözetim ve denetimi altında yürütür. Mirasçılar ve tereke alacaklıları, sulh mahkemesine, tasfiye memuru tarafından yapılan veya tasarlanan işlemlerden dolayı bunu öğrendikleri tarihten başlayarak yedi gün içinde yazılı olarak şikâyette bulunabilirler.
TMK 634. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 574 üncü maddesini karşılamaktadır. Konular bakımından madde dört fıkra hâ linde düzenlenmiş ve üçüncüfıkrada terekenin daha önce resmî defteri düzenlenmişse, resmî tasfiyenin bu deftere göre yapılacağınıbelirten yeni bir hükme yer verilmiştir. Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi dördüncüfıkra hâ line getirilmiştir. Bu fıkrada yürürlükteki metinde yer almayan şikayet süresine yer verilmiş, bu süre yedi gün olarak kabul edilmiştir. Böylece İcra ve İflâ s Kanununun 16 ncı maddesinde öngörülen benzer şikâ yet süresi ile paralellik sağlanmıştır.
Açıklama
TMK Madde 634, terekenin resmî tasfiyesinin yönetimini düzenleyerek tasfiyenin hangi merci ve usulle başlatılıp yürütüleceğini belirler. Hüküm, resmî tasfiyeyi mirasçıların istemiyle başlatan TMK m.632 ve alacaklıların istemiyle başlatan TMK m.633 ile bağlantılıdır; bu maddeler uyarınca açılan tasfiyenin nasıl yönetileceğini gösterir. Ayrıca tasfiyenin içeriğini düzenleyen TMK m.635’in uygulanması da bu maddedeki yönetim çerçevesinde gerçekleşir. Gerekçeye göre madde eski Kanun’un 574. maddesini karşılamakta olup dört fıkraya bölünmüş, terekenin daha önce resmî defteri düzenlenmişse tasfiyenin bu deftere göre yapılacağını belirten yeni bir hüküm eklenmiştir. Şikâyet süresi bakımından İcra ve İflâs Kanunu’nun 16. maddesindeki yedi günlük süreyle paralellik sağlanmıştır.
Maddenin uygulanmasında resmî tasfiye, doğrudan sulh mahkemesince ya da mahkemenin atayacağı bir veya birkaç tasfiye memuru tarafından yürütülür. Tasfiyeye, terekenin defterinin düzenlenmesiyle başlanır ve aynı zamanda yapılacak ilânla mirasbırakanın alacaklıları ve borçluları, belirtilen süre içinde alacak ve borçlarını bildirmeye davet edilir. Daha önce TMK m.619 uyarınca resmî defter düzenlenmişse, tasfiye bu mevcut deftere göre yapılır ve tekrar defter düzenlenmez. Tasfiye memuru görevini sulh mahkemesinin gözetim ve denetimi altında yürütür; bu denetim, tasfiyenin hukuka uygun ve mirasçılar ile alacaklıların menfaatlerini koruyacak biçimde yürütülmesini sağlar. Dördüncü fıkra uyarınca mirasçılar ve tereke alacaklıları, memurun yaptığı veya tasarladığı işlemleri öğrendikleri tarihten itibaren yedi gün içinde sulh mahkemesine yazılı şikâyette bulunabilirler.
Tasfiye memurunun hukuka aykırı işlemlerine karşı yedi günlük süre içinde yapılmayan şikâyet hakkı düşer; süresinde yapılan şikâyet üzerine sulh mahkemesi işlemi iptal edebilir veya düzeltebilir. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi kararlarında, tasfiye memurunun sulh mahkemesinin denetimine tabi olduğu ve şikâyet süresinin İcra ve İflâs Kanunu’ndaki süreyle uyumlu yedi gün olduğu kabul edilir. Somut bir örnek: tasfiye memurunun terekedeki bir aracı piyasa değerinin çok altında satmaya teşebbüs ettiğini öğrenen mirasçı, bu durumu öğrendiği günden başlayarak yedi gün içinde sulh mahkemesine yazılı şikâyette bulunursa mahkeme satışı durdurabilir; süre geçirilirse şikâyet hakkı kaybedilir. Daha önce TMK m.619 uyarınca defter tutulmuş bir terekede ise memur yeni defter düzenlemeden mevcut deftere göre işlem yapar. TMK Madde 634 böylece tasfiyeyi şeffaf ve denetlenebilir kılar.