TMK 681. Madde
(1) Mirasçılar, bölünmesine veya nakline alacaklı tarafından açık veya örtülü olarak rıza gösterilmemiş olan tereke borçlarından dolayı, paylaşmadan sonra da bütün malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludurlar.
(2) Paylaşmanın gerçekleştiği tarihin veya daha sonra yerine getirilecek borçlarda muacceliyet tarihinin üzerinden beş yıl geçmekle teselsül sona erer.
TMK 681. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 616 ncı maddesini karşılamaktadır. Madde İsviçre Medenî Kanununun 639 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra hâ line getirilmiştir. Kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Açıklama
TMK Madde 681, mirasçıların tereke borçlarından dolayı paylaşmadan sonra da müteselsil sorumluluğunu düzenleyerek alacaklıları koruyan temel bir güvence getirir. Maddeye göre mirasçılar, bölünmesine veya nakline alacaklı tarafından açık ya da örtülü olarak rıza gösterilmemiş tereke borçlarından dolayı, paylaşmadan sonra da bütün malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, mirasın kazanılmasıyla terekenin bir bütün olarak mirasçılara geçtiğini öngören TMK m.599 ve mirasçılar arasındaki rücu ilişkisini kuran TMK m.682 ile bütünleşir. Müteselsil sorumluluk, alacaklının paylaşma sonucunda alacağının bölünmesi veya başka bir mirasçıya devri nedeniyle zarara uğramasını önler ve ölümle sona ermeyen borçların güvencesini sürdürür.
Maddenin işleyişinde sorumluluğun kapsamı ve süresi belirleyicidir. Müteselsil sorumluluk gereği alacaklı, alacağının tamamı için mirasçılardan dilediğine başvurabilir; başvurduğu mirasçı borcun tamamını ödemekle yükümlüdür ve sadece kendi payıyla sorumlu olduğunu ileri süremez. Ödeme yapan mirasçı, fazla ödediği kısmı TMK m.682 uyarınca diğerlerinden rücuen ister. Ancak ikinci fıkra bu ağır sorumluluğa süre sınırı getirir: paylaşmanın gerçekleştiği tarihin veya daha sonra yerine getirilecek borçlarda muacceliyet tarihinin üzerinden beş yıl geçmekle teselsül sona erer. Bu süre dolduktan sonra her mirasçı yalnızca kendi miras payı oranında sorumlu hâle gelir; alacaklı artık tek bir mirasçıdan borcun tamamını talep edemez.
Maddenin sonuçları, hem alacaklının korunması hem de mirasçıların belirsiz süreyle ağır sorumluluk altında kalmaması arasındaki dengeyi sağlar. Beş yıllık teselsül süresi, alacaklıya borcunu güvenceli biçimde tahsil etmesi için makul bir zaman tanırken, mirasçıları süresiz bir yükümlülükten kurtarır. Yargıtay’ın ilgili hukuk dairelerinin kararlarında, alacaklının paylaşmaya rıza göstermediği tereke borçlarından mirasçıların beş yıl boyunca müteselsilen sorumlu olduğu, bu sürenin paylaşma veya muacceliyet tarihinden işlemeye başladığı kabul edilir. Örneğin mirasbırakanın ödenmemiş bir senet borcu için alacaklı, paylaşmadan sonraki beş yıl içinde mirasçılardan herhangi birine borcun tamamı için başvurabilir; TMK Madde 681 gereği o mirasçı borcu öder ve diğerlerine rücu eder.