TMK 797. Madde
(1) İntifa hakkı, gerçek kişilerde hak sahibinin ölümü; tüzel kişilerde kararlaştırılan sürenin dolması, süre kararlaştırılmamışsa kişiliğin ortadan kalkmasıyla sona erer.
(2) Tüzel kişilerin intifa hakkı, en çok yüz yıl devam edebilir.
TMK 797. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 721 inci maddesini karşılamaktadır. Madde, intifa hakkısahibinin gerçek kişi ve ya tüzel kişi olmasına göre, intifa hakkının süresini düzenlemektedir. Bu çerçevede tüzel kişilerde intifa hakkının en çok yüz yıl devam edebileceği ifade edilmiştir.
Açıklama
TMK Madde 797, intifa hakkının süresini, hak sahibinin gerçek kişi mi yoksa tüzel kişi mi olduğuna göre ayrı esaslara bağlayarak düzenler. Gerçek kişilerde hak, kural olarak hak sahibinin ölümüyle sona erer; bu yönüyle intifa, ömür boyu süren ve mirasçıya geçmeyen kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Tüzel kişilerde ise hak, kararlaştırılan sürenin dolmasıyla, süre belirlenmemişse kişiliğin ortadan kalkmasıyla son bulur ve her halükarda en çok yüz yıl devam edebilir. Madde, sona erme sebeplerini genel olarak sayan TMK m.796 ile tamamlanır; süre bakımından getirdiği bu özel sınırlar, intifanın konusunu ve yararlanma yetkisini düzenleyen TMK m.794 ile birlikte hakkın geçici ve kişiye bağlı niteliğini ortaya koyar.
Uygulamada gerçek kişiye tanınan intifanın hak sahibinin ölümüyle kendiliğinden sona ermesi, hakkın mirasçılara intikal etmemesi sonucunu doğurur; taraflar sözleşmeyle bunun aksini kararlaştıramaz, yalnızca daha kısa bir süre öngörebilirler. Tüzel kişiler bakımından yüz yıllık azami sınır emredici niteliktedir ve daha uzun süre kararlaştırılsa dahi süre bu üst sınırla kayıtlıdır. Böylece bir vakıf veya şirket lehine kurulan intifa hakkının, malik mülkiyetini süresiz biçimde işlevsiz bırakması engellenmiş olur. Süre dolduğunda veya hak sahibi gerçek kişi öldüğünde, malik taşınmazlarda tescilin terkinini isteyerek mülkiyetini tam yetkili hale getirebilir; bu noktada TMK m.796’nın terkin mekanizması devreye girer.
Sürenin dolması veya ölümün gerçekleşmesi, intifanın sona ermesinin yanı sıra geri verme borcunu da harekete geçirir ve hak sahibi ya da mirasçıları malı malike iade etmekle yükümlü olur. Yargıtay’ın ilgili hukuk dairesi, gerçek kişi lehine kurulan intifa hakkının hak sahibinin ölümüyle kendiliğinden son bulduğunu, tapudaki kaydın yalnızca açıklayıcı nitelik taşıdığını ve malikin terkini isteyebileceğini kabul etmektedir. Somut bir örnekle, bir anne lehine konut üzerinde ömür boyu intifa kurulmuşsa, annenin ölümüyle bu hak sona erer ve çocuklar mirasçı sıfatıyla intifaya devam edemez; TMK m.797 gereği malik, taşınmazı intifadan arınmış olarak geri alır. Tüzel kişi lehine kurulan intifada ise yüz yıllık süre, hakkın süresiz ayni yüke dönüşmesini önler.