TMK 805. Madde
(1) İntifa hakkına konu olan sermayenin faizleri ve diğer dönemsel gelirleri, daha geç muaccel olsalar bile, intifa hakkının başladığı tarihten sona erdiği tarihe kadar intifa hakkı sahibine ait olur.
TMK 805. Madde Gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 729 uncu maddesini karşılamaktadır. Madde, sermaye üzerinde intifa hakkıolmasıihtimali bakımından, faiz ve diğer dönemsel gelirlerin, intifa hakkısüresince intifa hakkısahibine ait olduğunu; bu konuda daha geçmuaccel olmanın etkisinin bulunmayacağını ifade etmektedir. Hüküm değişikliği getirmemektedir. Yürürlükteki maddede geçen “taksite bağlıolan diğer varidatı “ ifadesi yerine, “diğer dönemsel gelirleri” ifadesi kullanılmıştır.
Açıklama
TMK Madde 805, intifa hakkına konu olan sermayenin faizleri ile diğer dönemsel gelirlerinin kime ait olacağını düzenler. Hüküm, özellikle para sermayesi, tahvil veya alacak hakkı gibi gelir getiren değerler üzerinde intifa hakkı kurulduğunda dönemsel verimin paylaşımına ilişkin temel kuralı belirler. Düzenleme, doğal ürünlerin aidiyetini düzenleyen TMK m. 804 ve intifa hakkı sahibinin yararlanma yetkilerini öngören m. 803 ile bütünlük içinde okunmalıdır. Sermaye üzerinde intifa hakkına ilişkin bu kural, hakkın başlangıç ve bitiş tarihlerini esas alarak dönemsel gelirleri zaman ölçütüne göre paylaştırır.
Maddenin uygulama mekanizmasında belirleyici ölçüt, gelirin muaccel olduğu tarih değil, ait olduğu dönemdir. Sermayenin faizleri ve diğer dönemsel gelirleri, daha geç muaccel olsalar bile, intifa hakkının başladığı tarihten sona erdiği tarihe kadar geçen süreye düşen kısmı bakımından intifa hakkı sahibine ait olur. Böylece bir faiz dönemi intifa hakkının süresi içinde işlemişse, o faizin ödeme tarihi hakkın sona ermesinden sonraya rastlasa dahi, intifa hakkı sahibi söz konusu döneme ilişkin gelire hak kazanır. Gerekçede de vurgulandığı gibi muacceliyet anının bu paylaşımda bir etkisi yoktur; esas olan gelirin hangi zaman dilimine isabet ettiğidir. Bu kural, malik ile intifa hakkı sahibi arasında dönemsel gelirlerin orantılı biçimde bölüştürülmesini sağlar.
Hükmün sonucu, intifa süresi boyunca işlemiş dönemsel gelirlerin intifa hakkı sahibinde kalması, bu süreden önce veya sonra işleyen kısımların ise malike ait olmasıdır. TMK Madde 805 bu yönüyle dönemsel gelirlerin gün esasına göre paylaştırılmasının yasal dayanağıdır. Örneğin bir kişiye belirli bir tahvil üzerinde iki yıllık intifa hakkı tanınmışsa, intifa süresi içinde işleyen kupon faizleri ödeme tarihleri sonraya sarksa bile hak sahibine aittir; süre dolduktan sonra işlemeye başlayan faizler ise çıplak malike kalır. Aynı ilke kira gelirleri veya temettü benzeri dönemsel verimler için de kıyasen uygulanır. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Dairesi de dönemsel gelirlerin muacceliyet anına değil, ait olduğu döneme göre paylaştırılacağını benimsemektedir.