Açıklama

Türk Medeni Kanunu’nun 99. maddesi, dernek gelirlerinin kaynaklarını sınırlı sayıda saymaktadır. Dernek gelirleri; üye ödentisi, dernek faaliyetleri sonucunda veya dernek malvarlığından elde edilen gelirler ile bağış ve yardımlardan oluşur. Bu sayım, derneğin mali yapısının temel unsurlarını ortaya koymaktadır.

Üye ödentisi, derneğin en temel ve düzenli gelir kaynağıdır; miktarı tüzükte belirlenir ya da genel kurulca kararlaştırılır. Dernek faaliyetleri sonucu elde edilen gelirler; konser, panel, balo, kermes, eğitim kursları, yayın gelirleri gibi unsurları kapsar. Malvarlığından elde edilen gelirler ise kira, faiz, temettü, menkul değer gelirleri gibi pasif nitelikteki kazanımlardır. Bağış ve yardımlar ise karşılıksız olarak aktarılan kaynaklardır; yurt dışından alınan bağışlar 5253 sayılı Kanun kapsamında bildirime tabidir.

Vergi hukukunda dernek gelirleri büyük ölçüde muafiyetten yararlanmakla birlikte, ticari mahiyet kazanan faaliyetlerden elde edilen gelirler kurumlar vergisine tabi tutulabilir. Gelir-gider kayıtlarının usule uygun tutulması zorunludur; denetim kurulu ve kamu denetimi bu kayıtlar üzerinden yürütülür. 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 11. maddesi ve Dernekler Yönetmeliği, belge düzeni ve muhasebe standartları bakımından TMK 99’u tamamlayan ayrıntılı düzenlemeleri içermektedir.