TTK 1473. Madde
(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.
(2) Sigorta, sigortalının işletmesi ile ilgili sorumluluğu için yaptırılmışsa, sözleşmede aksine hüküm yoksa bu sigorta, sigortalının temsilcisi ile işletmenin veya işletmenin bir kısmının yönetiminde, denetiminde ve işletmede çalıştırılan kişilerin sorumluluğunu da karşılar. Bu durumda sigorta bu kişilerin lehine yapılmış sayılır.
TTK 1473. Madde Gerekçesi
Tasarının bu maddesi ile sorumluluk sigortasının genel bir tarifi yapılmıştır. Getirilen düzenlemede ise rizikoya esas teşkil eden olayın, sözleşme süresi içinde gerçekleşmesi esas alınmıştır. Geçmişte meydana gelen bir olay nedeniyle sigortacının kendi döneminde ortaya çıkan zararlardan sorumlu olması ilkesi benimsenmiş olsaydı pratikte bu tür sigortaların uygulanabilirliğinin büyük bir ölçüde azalacağı düşünülmüştür. Zira, sigortacı sözleşme yaparken, sigortalının geçmişteki tüm iş ve işlemlerini bilmek isteyecek ve bunların ne şekilde yapıldığını kontrol etmek isteyecektir. Aksi taktirde çok büyük risklerle karşılaşabilme tehlikesi ile karşı karşıya kalabilecektir. Ayrıca, bu şekildeki bir düzenleme kötü niyetli uygulamaların da önünü açacaktır. Şöyle ki, yapmış olduğu bir hata nedeni ile tazminat talebi ile karşılaşabileceğini düşünene kişiler hemen sigorta sözleşmesi yapmak yoluna gideceklerdir: Açıklanan nedenlerden dolayı sigortacının sorumluluğu, sözleşme süresi içinde sigortalısının sorumluluğunu gerektirecek olaylara bağlanmıştır. Bu noktada, sigortacının sorumluluğundan bahsedilmek için zararın sözleşme süresinden daha sonra doğması veya talep edilmesi önemli değildir. Ancak, madde emredici nitelikte olmadığından tarafların, sorumluluk sigortası türlerine göre sözleşme rizikoyu farklı şekillerde belirleyebilmesi de mümkündür.
Açıklama
TTK Madde 1473, sorumluluk sigortasının hukuki niteliğini ve kapsamını belirleyen temel düzenlemedir. Bu madde, Türk Borçlar Kanunu’nun genel sorumluluk ilkeleri ile birlikte uygulanarak, sigortalının üçüncü kişilere karşı doğan hukuki sorumluluğunu sigortacının teminat altına almasını düzenler. Sigorta sözleşmesinin konusu, önceden belirlenen bir riskten kaynaklanacak zararların karşılanmasıdır. TTK Madde 1473’ün getirdiği yenilik, olayın sigorta süresi içinde gerçekleşmesi koşuluna bağlanmasıdır. Bu düzenleme, sigortacının öngörülebilir riskleri değerlendirmesini mümkün kılarken aynı zamanda geçmiş dönem tehlikeleri nedeniyle belirsizlikleri ortadan kaldırır. Böylece sigorta işletmesi matematiksel temellere dayalı olarak prim hesaplaması yapabilir.
Uygulamada, sigortalının işletmesi ile bağlantılı sorumluluğu teminat altına alınan sigortada, temsilciler, yöneticiler ve çalışanların neden oldukları zararlar da sigorta kapsamına girer. Örneğin, bir üretim işletmesinin müdürü tarafından işletme faaliyetleri sırasında üçüncü bir kişiye verilen zarar, bu madde kapsamında sigortacı tarafından karşılanır. Sigorta, bu kişilerin lehine yapılmış kabul edilerek, doğrudan onlara da talep hakkı tanır. Tazminat ödenmesi, sözleşmede belirlenen limit tutarına kadar gerçekleşir. Ancak zarar sözleşme döneminde gerçekleşmemiş olsa da, zarar daha sonra ortaya çıkmışsa, sigortacı tazminat ödemekle yükümlüdür.
TTK Madde 1473’ün uygulanmaması halinde sigortacı sorumluluğunu yerine getirmemiş olur ve bu durum sözleşme ihlali sayılır. Yargıtay içtihadı, sigorta sözleşmelerinin kesinlikle yazılı olması ve teminat koşullarının açık şekilde ifade edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Sigortacı, sözleşmede belirtilen edimi yerine getirmediğinde, sigortalı veya zarar gören taraf, mahkemede tazminat davası açabilir. Praktik bir örnek olarak, bir inşaat firmasının işçisinin kusuru nedeniyle komşu mülkte hasar meydana gelmesi durumunda, sorumluluk sigortası bu zararı kapsamaktadır.