TTK 1506. Madde
(1) Sigortacının iflasının açıldığı tarihte, bir yıldan uzun süreli sigortalarda, riziko gerçekleşmemiş veya gerçekleşmiş fakat bedel ödenmemişse, ilk hâlde iflasın açıldığı, ikincisinde ise rizikonun gerçekleştiği andaki matematik karşılıklar hak sahiplerine ödenir. Rizikonun gerçekleştiği durumlarda, matematik karşılıkları aşan kısım, sigortacının teminatından karşılanır; açık kalan miktar garameye girer.
TTK 1506. Madde Gerekçesi
Tasarının bu maddesi ile, hayat sigortasındaki iflâs hali özel bir düzenlemeye tabi tutulmuş ve yapılan düzenlemede de 6762 sayılı Kanunun konuyu düzenleyen 1331. maddesinden farklılaşmalara gidilmiştir. Öncelikle, matematik karşılık bir yıldan uzun süreli sigortalarda söz konusu olduğundan ve bir yıl ve daha kısa süreli hayat sigortalarında cari rizikolar karşılığı ayrıldığından ve bu karşılık da matematik karşılıktan farklı olarak sadece bir hesap olduğundan, madde yalnızca bir yıldan uzun süreli sigortalar açısından ele alınmıştır. Diğer taraftan madde kaleme alınırken konu iflâs kararına kadar rizikonun gerçekleşmiş ancak tazminat ödenmemiş olması hali ile rizikonun gerçekleşmemiş olması açısından ikiye ayrılmıştır. Riziko gerçekleşmişse, sigortacının tazminat ödeme borcu doğmuştur. Daha sonra sigortacının iflâs etmiş olması sigortacını tazminat ödeme borcunun ortadan kaldırmaz. Bu nedenle sigortacıya karşı yöneltilecek talep hakları, bu hakkın tazminat ödemesine ilişkin olup olmamasına göre farklı açılardan düzenlenmiştir.
Açıklama
TTK Madde 1506, sigortacının iflası durumunda hayat sigorta poliçe sahiplerinin haklarının korunmasını düzenler. Bu hüküm, özel hukuk alanında sigortacı ile sigortalı arasındaki borçlandırıcı ilişkinin iflas işlemi tarafından nasıl etkileneceğini belirler. Madde, Türk Borçlar Kanunu’nun genel iflas hükümleri ile Türk Ticaret Kanunu’nun diğer sigortacılık maddelerinden ayrılarak, matematik karşılık sistemini ön plana çıkarır. Bir yıldan uzun süreli sigortalarda uygulanacak bu kural, rizikonun gerçekleşip gerçekleşmemesine göre farklı muamele yapılmasını gerektirmektedir.
TTK Madde 1506 uyarınca, rizikonun henüz gerçekleşmediği durumlarda iflasın açıldığı tarihteki matematik karşılıklar hak sahiplerine ödenir. Rizikonun gerçekleşmiş olması halinde ise rizikonun gerçekleştiği anki karşılık miktarı belirlenir ve bu tutarlar ödeme yapılır. Matematik karşılıkların üstündeki tazminat tutarları, sigortacının teminat fonundan finanse edilmelidir. Uygulamada, iflasa rağmen poliçe sahibinin yasal haklarının bu şekilde kısmen de olsa korunması amaçlanmıştır. Sigortacının yetersiz teminatı durumunda arta kalan borç, garameye dönüştürülerek dağıtım prosedürüne alınır.
Maddenin hukuki sonucu olarak, matematik karşılıklar tahminen belirlendiği için ihtilaflı durumlar ortaya çıkabilir. Yargıtay kararlarında, iflasa konu tarihteki aktueri hesaplamaların önem taşıdığı vurgulanmıştır. Poliçe sahibinin elde ettiği tutar, orijinal tazminat talebinden düşük kalıyorsa, bu fark garameye katılması nedeniyle sonuç olarak ciddi bir mali kayıp teşkil eder. Böylece sigortacı iflası halinde sigortalılar, sınırlı da olsa kanuni bir teminat mekanizması ile korunmaktadırlar.