TTK 473. Madde
(1) Bir anonim şirket sermayesini azaltarak, azaltılan kısmın yerine geçmek üzere bedelleri tamamen ödenecek yeni paylar çıkarmıyorsa, genel kurul, esas sözleşmenin gerektiği şekilde değiştirilmesini karara bağlar. Genel kurul toplantısına ilişkin çağrı ilanlarında, mektuplarda ve internet sitesi bildiriminde, sermaye azaltılmasına gidilmesinin sebepleri ile azaltmanın amacı ve azaltmanın ne şekilde yapılacağı ayrıntılı bir şekilde ve hesap verme ilkelerine uygun olarak açıklanır. Ayrıca yönetim kurulu bu husuları içeren bir raporu genel kurula sunar, genel kurulca onaylanmış rapor tescil ve ilan edilir.
(2) (…)70 sermayenin azaltılmasına rağmen şirket alacaklılarının haklarını tamamen karşılayacak miktarda aktifin şirkette varlığı belirlenmiş olmadıkça sermayenin azaltılmasına karar verilmez.
(3) Genel kurulun kararına 421 inci maddenin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi uygulanır. Kararda (…)70 sermayenin azaltılmasının ne tarzda yapılacağı gösterilir.
(4) Esas sermayenin azaltılması sebebiyle kayıtlara göre doğacak defter kârı sadece payların yok edilmesinde kullanılabilir.
(5) Sermaye hiçbir suretle 332 nci madde ile belirlenen en az tutardan aşağı indirilemez.
(6) Bu madde ile 474 ve 475 inci maddeler, kayıtlı sermaye sisteminde çıkarılmış sermayenin azaltılmasına kıyas yoluyla uygulanır.
TTK 473. Madde Gerekçesi
Madde, küçük ifade değişiklikleriyle 6762 sayılı Kanunun 396 ncı maddesinin tekrarıdır.
Açıklama
TTK Madde 473, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlerde sermaye azaltılmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen hükümler bütününde karar meselesini hükme bağlamaktadır. Sermaye azaltımı, şirket alacaklılarının güvencesini doğrudan etkileyen bir işlem olduğundan, kanun koyucu bu süreci titiz bir prosedüre tabi tutmuştur. Düzenleme, TTK m.421, TTK m.332, TTK m.475 hükümleriyle birlikte bir bütün oluşturmaktadır. Alacaklıların itiraz hakkı, mahkemenin denetimi ve ticaret sicili tescili, düzenlemenin vazgeçilmez unsurlarıdır. Sermayenin korunması ilkesi, TTK’nın anonim şirketlere ilişkin tüm düzenlemelerine hâkim olan temel bir değerdir; sermaye azaltımına ilişkin bu maddeler söz konusu ilkenin somut yansımalarını içermektedir.
Uygulamada TTK Madde 473, anonim şirket sermaye azaltım sürecinin yönetilmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Sermaye azaltımı kararının genel kurulda alınması, alacaklılara çağrı yapılması ve itiraz hakkının kullanımı bu madde kapsamında değerlendirilmektedir. Özellikle zararların kapatılması amacıyla yapılan sermaye azaltımı ile şirketteki fazla nakdin pay sahiplerine iade edilmesi amacıyla yapılan azaltım, farklı usul ve esas şartlarına tabidir. Alacaklı itirazlarının karara bağlanması ve mahkemenin rolü de uygulamada sıklıkla sorun yaratan konular arasındadır. Sermaye azaltımının ardından yapılacak tescil ve ilanın zamanında gerçekleştirilmemesi, işlemin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesini geciktirebilmekte; bu durum şirket alacaklıları bakımından ciddi bir belirsizlik ortamı yaratmaktadır. Azaltım kararının ticaret siciline tescili ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanması zorunlu ön koşullar arasındadır.
TTK Madde 473’ye aykırı biçimde gerçekleştirilen sermaye azaltımı, hem tescil aşamasında reddedilme hem de sonradan iptal davası yoluyla geçersiz kılınma riskiyle karşı karşıyadır. Alacaklıların itiraz hakkının engellenmesi ya da dikkate alınmaması, yönetim kurulunun şahsi sorumluluğunu gündeme getirebilmektedir. Yargıtay, sermaye azaltımının alacaklıların zararına yol açtığı durumlarda bu işlemin iptaline hükmedebileceğini ve sorumlu yöneticilerin şahsen zararı tazmin etmeleri gerekebileceğini kabul etmektedir.