TTK 751. Madde
(1) Zamanaşımını kesen işlem, kimin hakkında meydana gelmişse ancak ona karşı hüküm ifade eder.
(2) Zamanaşımı kesilince, süresi aynı olan yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar.
TTK 751. Madde Gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 663 üncü maddesinden, dili güncelleştirilerek aynen alınmıştır.
Açıklama
Zamanaşımının kesilmesinin kimi etkilediği ve kesilmeden sonra sürecin nasıl devam edeceği, poliçe borçlularının çokluğu nedeniyle ayrı bir düzenlemeyi gerektirir. TTK Madde 751, kesmenin kişisel etkisini ve kesilmeden sonra yeni sürenin işleyişini belirleyerek bir önceki maddedeki kesme sebeplerini tamamlar. Poliçede düzenleyen, kabul eden, cirantalar ve aval verenler birbirinden bağımsız borçlular olduğundan, bir borçluya yönelik işlemin tüm zincire yayılıp yayılmayacağı sorusu pratik önem taşır. Hüküm bu soruyu kesin biçimde yanıtlar ve 6762 sayılı eski Kanunun 663 üncü maddesinden dili güncellenerek aktarılmıştır.
Birinci fıkraya göre zamanaşımını kesen işlem, kimin hakkında gerçekleşmişse yalnızca ona karşı sonuç doğurur. Bu kural, poliçe borçlularının sorumluluğunun bağımsızlığı ilkesinin zamanaşımı alanındaki yansımasıdır; alacaklı bir cirantaya karşı dava açtığında bu işlem diğer cirantalar veya düzenleyen bakımından süreyi kesmez. Dolayısıyla birden çok borçluya başvurmak isteyen hamil, her biri için ayrı ayrı kesme işlemi yapmak zorundadır. İkinci fıkra ise kesmeden sonra, kesilen sürenin aynı uzunlukta yeniden işlemeye başlayacağını öngörür. Böylece üç yıllık süre kesildiğinde yeniden üç yıl, bir yıllık süre kesildiğinde yeniden bir yıl işler ve alacaklıya alacağını izlemek için yeni bir zaman dilimi açılır.
Kesmenin kişisel etkisinin göz ardı edilmesi, alacaklı için ağır sonuçlar doğurabilir. Bir borçluya karşı zamanında dava açtığını düşünen hamil, diğer borçlular bakımından ayrıca kesme işlemi yapmadığı için onlara karşı zamanaşımı def’i ile karşılaşabilir. Yargıtay uygulamasında, bir cirantaya yönelik takibin diğer ciranta ve düzenleyen yönünden süreyi kesmediği, her borçlu için bağımsız değerlendirme yapılması gerektiği kabul edilir. Örneğin üç cirantaya da başvurmak isteyen hamil yalnızca birine icra takibi yapmışsa, takip yapılmayan iki ciranta yönünden süre işlemeye devam eder ve dolduğunda bu kişilere rücu imkânı kalmaz. Bu nedenle TTK Madde 751 kapsamında alacaklının, başvurmayı planladığı her borçlu için ayrı kesme işlemi yapması ve yeniden işleyen süreyi takip etmesi gerekir. Birden çok borçluya karşı eşzamanlı takip veya dava yoluna gidilmesi, bu bağımsız değerlendirme nedeniyle çoğu zaman pratik bir zorunluluk hâline gelir.