TMK 274. Madde
(1) Bir eşin kişisel malı veya ortaklık malıyla bir başka mal kesimine giren malvarlığı değerinin edinilmesi, iyileştirilmesi veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa, edinilmiş mallara katılma rejiminde değer artış payına ilişkin hükümler uygulanır.
TMK 274. Madde Gerekçesi
Madde İsviçre Medenî Kanununun 239 uncu maddesinden aynen alınmıştır. Maddede, eşlerden birinin kişisel malı ya da ortaklık malıyla, diğer bir mal kesimine giren malvarlığıdeğerinin kazanılması, iyileştirilmesi ve ya korunmasına katkısağlanmışsa malın sahibi 54 eşe katkıdan doğan hak tanınmıştır. Eşin katkıdan doğan bu hakkıyla ilgili olarak edinilmişmallara ilişkin aynı hükme yoll ama yapılmıştır.
Açıklama
TMK 274. maddesi, mal ortaklığı rejiminde değer artış payı alacağını düzenlemektedir. Bir eşin kişisel malı ya da ortaklık malıyla başka bir mal kesimine giren malvarlığı değerinin edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa, değer artışı için katkı oranında alacak hakkı doğar. Bu alacak, edinilmiş mallara katılma rejimindeki (TMK 227) değer artış payı ile aynı yapıya sahiptir.
Mal ortaklığında kişisel maldan ortaklık malına ya da ortaklık malından kişisel mala yapılan katkı bu hükmü aktive edebilir. Örneğin eşin kişisel malı olan bir gayrimenkulün iyileştirilmesi için ortaklık malından fon kullanılması hâlinde ortaklık, değer artışından pay talep edebilir. Bunun tersi de geçerlidir: eşin kişisel katkısıyla ortaklık malının değeri artmışsa tasfiyede katkı oranında alacak doğar.
Değerin belirlenmesinde tasfiye anındaki sürüm değeri esas alınır; önceki tasarruf hâlinde ise hakkaniyet ölçütü kullanılır. Değer artış payı alacağı, denkleştirme ve artık değer hesaplarını tamamlayan bir unsur olarak tasfiye hesaplarının bütünlüğünü sağlamaktadır.